Jak dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji zmieni szkolnictwo wyższe i rynek pracy? Technologia gna naprzód i raczej powinno to nas skłaniać do szukania nowych przestrzeni zawodowych, a nie kurczowego trzymania się tego, co było – wyjaśnia prof. Aleksandra Przegalińska, prorektorka ds. innowacji w Akademii Leona Koźmińskiego i specjalistka od sztucznej inteligencji.
Sztuczna inteligencja zmienia edukację i sposób zdobywania wiedzy
W roku akademickim 2024/2025 – zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego – na polskich uczelniach kształciło się ponad 1,2 mln osób. Czas ich edukacji wyższej przypada na intensywny rozwój sztucznej inteligencji. Jak nowe technologie zmieniają sposób przekazywania i zdobywania wiedzy oraz rynek pracy, którego częścią niebawem staną się absolwentki i absolwenci szkół wyższych?
Między innymi na to pytanie odpowiada dr hab. Aleksandra Przegalińska, profesor ALK, prorektorka ds. innowacji w Akademii Leona Koźmińskiego, współtwórczyni CampusAI, specjalistka od sztucznej inteligencji, filozofka i publicystka. Ekspertka była gościem podcastu Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie”.
Dalsza część artykułu jest pod materiałem filmowym
AI stała się technologią masową
- Rewolucja sztucznej inteligencji trwa około 2,5 roku. Jesteśmy w interesującym momencie – rozwiązań jest już bardzo dużo. Badania pokazują, że w przypadku osób wchodzących obecnie na rynek lub takich, które niedawno rozpoczęły pierwszą pracę, korzystanie z tych rozwiązań jest oczywiste. Można powiedzieć, że AI stała się technologią masową – wyjaśnia prof. Aleksandra Przegalińska.
W 2025 roku – jak podaje Eurostat – prawie 63,8 proc. mieszkańców Unii Europejskiej w wieku 16-24 lata korzystało z narzędzi sztucznej inteligencji. Jest to prawie dwukrotnie więcej niż w przypadku ogólnej populacji używających tych narzędzi (32,7 proc. osób w wieku 16-74 lata).
Dynamicznie rośnie także liczba firm wdrażających rozwiązania sztucznej inteligencji. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez McKinsey w globalnym raporcie The state of AI in 2025: Agents, innovation, and transformation, 88 proc. organizacji deklarowało regularne wykorzystanie AI w co najmniej jednej funkcji biznesowej. Zdaniem prof. Aleksandry Przegalińskiej w biznesie trwa obecnie poszukiwanie Świętego Graala – firmy starają się zrozumieć, czy inwestycje w sztuczną inteligencję im się opłacają.
Szkolnictwo wyższe będzie bardziej spersonalizowane
Jak będą wyglądały szkolnictwo wyższe i rynek pracy za 5 lat?
- Spodziewamy się niespodziewanego. Nie nastawiajmy się, że świat będzie takim, jaki znamy – odpowiada Przegalińska.
W opinii prof. Aleksandry Przegalińskiej młodzi ludzie coraz chętniej będą wybierali studia licencjackie bez kontynuacji na studiach magisterskich. Kolejnym krokiem będzie praca zawodowa i dokształcanie się w trybie lifelong learning. Konieczna będzie więc zmiana systemu uczenia i weryfikowania wiedzy.
- Studia muszą być bardziej spersonalizowane. Sztuczna inteligencja i mikropoświadczenia są bardzo ciekawymi wehikułami do tego, żeby droga każdego studenta była trochę inna – wyjaśnia Przegalińska.
Rynek pracy czekają nowe zawody i kompetencje
Zmieni się także rynek pracy. Zawodów, w których sztuczna inteligencja zastąpi człowieka jeden do jednego, jest niewiele, ale pojawią się nowe. Takie, co do których nie mamy jeszcze wyobrażenia, jak będą wyglądać.
- Ludzie nie mogą jednak utracić kompetencji sprawdzania i nie mogą przestać być dobrzy w tym, co robili wcześniej, a co dzisiaj zlecają sztucznej inteligencji – podkreśla Przegalińska.
Mikropoświadczenia wspierają uczenie się przez całe życie
Mikropoświadczenia mają szansę stać się jednym z narzędzi wspierających ewolucyjne zmiany w szkolnictwie wyższym. Połączą zmieniające się potrzeby studentów i młodych ludzi wchodzących na rynek pracy z oczekiwaniami pracodawców.
- W Instytucie Badań Edukacyjnych – Państwowym Instytucie Badawczym, w ramach projektu Mikropoświadczenia – pilotaż projektu wspierającego uczenie się przez całe życie, intensywnie współpracujemy z przedstawicielami uczelni i organizacjami zrzeszającymi przedsiębiorców – wyjaśnia Michał Nowakowski, lider projektu. – Wypracowaliśmy i stale udoskonalamy narzędzie, które – w odpowiedzi na dynamiczne zmiany na rynku pracy – pomoże elastycznie budować ścieżkę edukacyjną i zawodową.
Mikropoświadczenie to cyfrowy certyfikat potwierdzający zdobycie określonych umiejętności. Jest efektem ukończenia krótkich form uczenia się, np. kursów i szkoleń. Przyznawane przez uprawnionego wydawcę zgodnie z precyzyjnymi standardami zapewniającymi wysoką jakość i wiarygodność.
Podcast o kompetencjach przyszłości
Podcast dostępny jest na: microcredentials.pl; YouTube; Spotify
Podcast „Po pierwsze, umiejętności. Podcast o tym, jak być na czasie” realizowany jest w ramach projektu „Mikropoświadczenia – pilotaż nowego rozwiązania wspierającego uczenie się przez całe życie”, który jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS). #FunduszeUE.
Źródło: Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy/ PAP MediaRoom
Wywiad z prof. Grzegorzem Mazurkiem, Rektorem Akademii Leona Koźmińskiego oraz relacja z wystąpienia prof. Aleksandry Przegalińskiej i debaty odbytej podczas III Kongresu ESG też mogą Cię zainteresować:
Prof. Grzegorz Mazurek, Akademia L. Koźmińskiego: Skłaniam się do pragmatycznego wykorzystywania AI
III Kongres ESG – społeczna odpowiedzialność biznesu w czasach AI
