Konferencja zgromadziła przedstawicieli administracji publicznej, biznesu, świata nauki,  sektora finansowego i organizacji społecznych. Wspólnym mianownikiem rozmów było przekonanie, że transformacja energetyczna staje się projektem gospodarczym, bezpieczeństwa i – coraz wyraźniej – cywilizacyjnym.

Transformacja jako projekt modernizacyjny Europy

Wystąpienie otwierające dyrektor generalnej UNEP/GRID-Warszawa Marii Andrzejewskiej nadało konferencji szeroką perspektywę. Odwołując się do ostrzeżeń Sekretarza Generalnego ONZ, António Guterresa, przypomniała, że świat znajduje się dziś w punkcie zwrotnym: presja na klimat, zasoby naturalne i ekosystemy rośnie szybciej, niż zakładano jeszcze kilka lat temu.

Jednocześnie – jak podkreśliła – nigdy wcześniej nie dysponowaliśmy taką wiedzą, technologiami i potencjałem finansowym, aby tym trendom przeciwdziałać. Transformacja klimatyczna nie ma już wyłącznie wymiaru środowiskowego. To jeden z największych projektów modernizacyjnych Europy: przebudowa energetyki, przemysłu, transportu i modeli biznesowych, oparta na dekarbonizacji, zamykaniu obiegów materiałów i raportowaniu wpływu środowiskowego.

„Transformacja klimatyczna nie wydarzy się w raportach ani dokumentach. Wydarzy się w decyzjach inwestycyjnych” – podkreśliła Andrzejewska. I właśnie wokół tych decyzji koncentrowały się dalsze rozmowy.

Cyfrowa rewolucja: zagrożenie czy szansa dla planety?

Globalny kontekst dla tych decyzji nakreśliła Magda Biesiada z Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP). W wystąpieniu zatytułowanym „Digital transformation for planetary stability” zwróciła uwagę na ambiwalentny charakter transformacji cyfrowej.

Z jednej strony, technologie cyfrowe – w tym sztuczna inteligencja – stają się akceleratorem realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju. Z drugiej, ich rozwój generuje rosnące zapotrzebowanie na energię, surowce krytyczne i infrastrukturę obliczeniową. Jak wskazano w nowej Średniookresowej Strategii UNEP na lata 2026–2029, rozwój technologii cyfrowych – w tym AI – może wielokrotnie zwiększyć zapotrzebowanie na moc obliczeniową i materiały niezbędne do transformacji energetycznej.

„Transformacja cyfrowa nie jest neutralna. Kształtuje rynki, zachowania i modele gospodarcze w czasie rzeczywistym” – podkreśliła Biesiada. Jednocześnie zaznaczyła, że to przemysł, często szybciej niż regulacje, nadaje kierunek cyfrowej gospodarce. Dlatego inicjatywy takie jak SILab – łączące regulatorów z biznesem – są kluczowe dla odpowiedzialnego kształtowania tej zmiany.

Jej wystąpienie wybrzmiało jako apel o świadome projektowanie przyszłości: „Przyszłość nie jest czymś, w co wkraczamy. Przyszłość jest czymś, co tworzymy”.

Europejska odpowiedź: dekarbonizacja jako strategia konkurencyjności

Europejską perspektywę przedstawił Kurt Vandenberghe, dyrektor generalny DG CLIMA w Komisji Europejskiej. Jego przekaz był jednoznaczny: polityka klimatyczna nie jest już agendą ekologiczną. Jest strategią modernizacji i warunkiem utrzymania konkurencyjności.

W obliczu rosnących kosztów importu paliw kopalnych oraz globalnego wyścigu do neutralności klimatycznej, Europa – jak podkreślił – musi „pozostać na kursie” transformacji do 2050 roku. Dekarbonizacja oznacza w praktyce eliminację paliw kopalnych i elektryfikację gospodarki. To także ogromny program inwestycyjny. Komisja Europejska szacuje, że dodatkowe nakłady sięgną kilku procent PKB rocznie, ale – jak zaznaczył Vandenberghe – jest to skala porównywalna z historycznymi momentami modernizacji gospodarczej Europy.

„To nie jest wyłącznie agenda klimatyczna. To agenda modernizacyjna” – mówił, wskazując na Clean Industrial Deal jako początek nowej polityki przemysłowej, w której przychody z systemu EU ETS mają wspierać inwestycje w dekarbonizację europejskiego przemysłu.

W jego słowach wybrzmiała alternatywa, która stała się jednym z najbardziej pamiętanych zdań konferencji:
„Musimy zdecydować, czy wybieramy dekarbonizację i modernizację, czy fosylizację i agonizację.”

Transformacja energetyczna jest dziś procesem cyfrowym

Polską perspektywę przedstawił minister energii Konrad Wojnarowski. Wskazał na prognozowany istotny spadek cen energii dla przemysłu do 2040 roku, co może wzmocnić konkurencyjność polskich firm w globalnych łańcuchach wartości. Jednocześnie minister podkreślił, że transformacja energetyczna w 2026 roku jest w równym stopniu procesem cyfrowym. Rosnący udział OZE i magazynów energii sprawia, że stabilność systemu zależy od zdolności przetwarzania ogromnych zbiorów danych w czasie rzeczywistym. Dane o produkcji, zużyciu i przepływach mocy stają się zasobem strategicznym państwa.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera cyberbezpieczeństwo infrastruktury – wdrażanie dyrektywy NIS2, zasada security by design oraz odpowiedzialność zarządów za bezpieczeństwo informacji. Cyfryzacja przestała być dodatkiem do infrastruktury. Stała się jej rdzeniem.

Dane jako paliwo dla transformacji

W trakcie dyskusji plenarnych powracało zdanie, które dobrze oddaje ducha SILab’26:
„Dane są paliwem przyszłości.” Panel poświęcony cyfrowym technologiom w usługach dla miast i przemysłu pokazał, że dzięki już dostępnej technologii firmy mogą ograniczyć zużycie energii nawet o ponad 30%. Ograniczanie zapotrzebowania na energię – obok jej dekarbonizacji – staje się kluczowym elementem strategii konkurencyjności.

Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW podkreśliła, że większość programów wsparcia uwzględnia dziś komponent cyfrowy, bo bez niego nie da się efektywnie realizować projektów i celów klimatycznych. Z kolei posłanka Gabriela Lenartowicz zwróciła uwagę na konieczność takiej przebudowy rynku energii by w jego centrum znalazł się jej konsument, realnie go kształtując, np., współtworząc go na poziomie lokalnym, a także przez wybór dostawcy i warunki zakupu energii. Zdaniem posłanki, rzeczywista transformacja energetyczna nie ogranicza się do kwestii technicznych czy regulacyjnych, lecz ma charakter cywilizacyjny.

Koszt sztucznej inteligencji jest realny

W końcowej części konferencji silnie wybrzmiał temat infrastruktury przyszłości i koncepcji Sustainable AI. Zwracano uwagę, że koszt wykorzystania sztucznej inteligencji nie jest wirtualny – już dziś AI odpowiada za ok. 1,5% globalnego zużycia energii, a do 2050 roku udział ten może się podwoić.

Podkreślano, że rozwiązaniem nie jest rezygnacja z technologii, lecz jej odpowiedzialne projektowanie: rozwój mniejszych i bardziej efektywnych modeli, wykorzystanie ciepła odpadowego z centrów danych czy budowanie kompetencji użytkowników. Każde działanie w świecie cyfrowym wiąże się bowiem z realnym kosztem środowiskowym.

Od strategii do wdrożeń

Odpowiedzią na złożoność wyzwań była formuła pracy w czterech równoległych laboratoriach tematycznych. Dyskutowano o zeroemisyjnych miastach i inteligentnym zarządzaniu energią, o predykcji awarii i zamykaniu obiegów materiałów w przemyśle oraz o cyberbezpieczeństwie infrastruktury i surowcach krytycznych. Wspólnym mianownikiem wszystkich ścieżek było przekonanie, że technologia musi przekładać się na mierzalne efekty: redukcję emisji, ograniczenie strat energii i zwiększenie odporności systemów.

Podczas konferencji ogłoszono również partnerstwo merytoryczne między UNEP/GRID-Warszawa a AKCES NCBR w ramach Horyzontalnego Programu Akceleracyjnego dedykowanego technologiom na rzecz zrównoważonego rozwoju. Program zakłada połączone z mentoringiem biznesowym granty zwrotne, wspierające komercjalizację innowacyjnych rozwiązań.

Tam, gdzie zapadają decyzje

Równolegle do sesji plenarnych odbył się Executive Roundtable – drugie już zamknięte spotkanie w formacie zapoczątkowanym podczas SILab’25. Roundtable zgromadził kluczowych decydentów z administracji, biznesu i sektora finansowego. W dyskusji dotyczącej transformacji energetycznej udział wziął Kurt Vandenberghe, który wysłuchał i skomentował identyfikowane bariery, potrzeby i możliwości rozwiązań.

To właśnie w wyniku ubiegłorocznego spotkania Executive Roundtable powstała inicjatywa Let’s TECH-UP – program dedykowany przyspieszeniu transformacji klimatycznej poprzez efektywne wykorzystanie rozwiązań technologicznych, szczególnie cyfrowych.

Transformacja jest kwestią decyzji

SILab’26 pokazał, że transformacja klimatyczna nie jest już kwestią wyboru – jest procesem nieodwracalnym. Pytanie dotyczy tempa, skali i kierunku zmian.

W warunkach rosnących napięć geopolitycznych, presji kosztowej i regulacyjnej, cyfryzacja staje się nie tylko narzędziem efektywności, lecz fundamentem bezpieczeństwa energetycznego i gospodarczego. Jednak – jak wielokrotnie podkreślano – sama technologia nie wystarczy.

Jak zauważyła Maria Andrzejewska „Transformacja wydarzy się tam, gdzie zapadają decyzje inwestycyjne. Tam, gdzie dane zamieniają się w działanie. Tam, gdzie modernizacja wygrywa z przywiązaniem do przeszłości. Bo przyszłość transformacji nie zależy tylko od regulacji czy technologii. Zależy od decyzji, które wspólnie podejmujemy i skutecznie realizujemy.”

O Sustainable Industry Lab 2026

Organizator: UNEP/GRID-Warszawa

Współorganizator: Miasto st. Warszawa

Patronat honorowy: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Minister Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Energii, Ministerstwo Finansów, Minister Cyfryzacji, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, Akademia Leona Koźmińskiego, JM Rektor Szkoły Głównej Handlowej, Związek Miast Polskich, PARP, Port Polska

Partnerzy strategiczni: Nhood, PwC, OChK, VISA

Partnerzy główni: Samsung, Fundacja PlasticsEurope Polska, EMKA.Oil, Henkel, Orlen S.A.

Partnerzy technologiczni: Device Europe, ElektroEko Organizacja Odzysku Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego, Google Cloud Poland, Elemental Holding, Arrow IBM Distributor, EFL Leasing, DXC Technology, Heidelberg Materials

Partnerzy merytoryczni: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Polskie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego PLGBC, Instytut Energetyki Odnawialnej, AGH Centrum Energetyki, Polska Sieć Energie Cités, Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Instytut Reform, Instytut Polityki Energetycznej, Polskie Stowarzyszenie Nowej Mobilności, Sustainable Investment Forum Poland POLSIF, Polska Moc Biznesu, WP LAW, Polski Związek Pracodawców Budownictwa, AKCES NCBR

Partnerzy wspierający: JGD Relations, PRO brand

Patroni medialni: Rzeczpospolita, TOK FM, Kompas ESG, My Company Polska, Wysokie Napięcie.pl, ESGinfo.pl, Ecoekonomia.pl, Nowoczesny Przemysł, Logistyka 360, Property News.pl, WNP, AI DRIVEN, Klub Integracji Europejskiej, przedsiębiorcy.eu, Raport CSR.pl, Pracodawca Godny Zaufania, oESG.pl, Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego, Business Impact Review

Więcej na stronie UNEP/GRID-Warszawa

Artykuł SILAB’26: Nie ma transformacji energetycznej bez rewolucji cyfrowej pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Podczas ostatniego Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska (UNEA-7), przyjęto przełomową rezolucję UNEP/EA.7/Res.9 [https://docs.un.org/en/UNEP/EA.7/L.14] „On environmental sustainability of artificial intelligence systems”, która po raz pierwszy w historii Zgromadzeń UNEA została w całości poświęcona środowiskowym aspektom rozwoju i wdrażania sztucznej inteligencji.

Państwa członkowskie ONZ – w tym Unia Europejska – jednoznacznie wskazały, że AI ma wspierać ochronę klimatu, bioróżnorodności i ograniczanie zanieczyszczeń. Podkreślono tym samym znaczenie wykorzystania możliwości i korzyści płynących z systemów sztucznej inteligencji na rzecz środowiska oraz minimalizacji ich wpływu na środowisko.

SILab’26 odbywa się w szczególnym momencie dla gospodarki. Rosnące napięcia w globalnych łańcuchach dostaw surowców krytycznych, zaostrzone restrykcje eksportowe, nowe obowiązki raportowe wynikające z dyrektyw CSRD i ESRS oraz ambicje Unii Europejskiej zapisane w Clean Industrial Deal i Net-Zero Industry Act wymuszają nowy sposób myślenia o transformacji. Cyfryzacja przestaje być dodatkiem do strategii – staje się warunkiem ciągłości działania, skutecznego zarządzania ryzykiem oraz prowadzenia polityk publicznych i strategii biznesowych opartych na danych.

Spotkanie w Centrum Nauki Kopernik będzie przestrzenią rozmowy o tym, jak technologiczny impuls – od innowacji technologicznych, sztuczną inteligencję i Internet Rzeczy po analitykę danych i technologie predykcyjne – może realnie wzmocnić odporność miast i przemysłu, jednocześnie przyspieszając dekarbonizację i budując przewagę konkurencyjną firm działających w coraz bardziej wymagającym otoczeniu regulacyjnym.

Przyszłość miast

Coraz wyraźniej widać też, że to miasta stają się kluczowym polem wdrażania globalnych decyzji i europejskich regulacji – od polityk klimatycznych i energetycznych, po cyfryzację usług publicznych i zarządzanie infrastrukturą krytyczną. To na poziomie miejskim krzyżują się dziś wyzwania związane z dekarbonizacją, odpornością na skutki zmiany klimatu, bezpieczeństwem energetycznym i presją na zasoby, a jednocześnie tam najszybciej testowane są rozwiązania oparte na danych, sztucznej inteligencji i automatyzacji.

Dla samorządów oznacza to nie tylko nowe obowiązki, ale także realną szansę na zwiększenie efektywności, obniżenie kosztów operacyjnych i poprawę jakości życia mieszkańców – pod warunkiem, że transformacja cyfrowa i środowiskowa będą prowadzone spójnie, a nie równolegle.

W ramach SILab’26 szczególna uwaga poświęcona zostanie zarządzaniu energią w budynkach publicznych i mieszkaniowych, dekarbonizacji transportu miejskiego i logistyki, a także roli danych energetycznych i transportowych w planowaniu inwestycji, wycenie aktywów i spełnianiu wymogów regulacyjnych, takich jak dyrektywa EPBD czy lokalne strefy czystego transportu.

Na styku technologii i decyzji

Odpowiedzią na te wyzwania będzie formuła konferencji oparta na współpracy i pracy w tematycznych laboratoriach. Cztery równoległe ścieżki tematyczne obejmą:

•  odporność i zeroemisyjność miast – z naciskiem na zarządzanie energią w budynkach i mobilność miejską;
• nowoczesny przemysł, gdzie omawiane będą predykcja awarii, redukcja strat energii oraz wdrażanie gospodarki o obiegu zamkniętym;
• dane środowiskowe jako fundament audytowalnego raportowania ESG i decyzji inwestycyjnych;
• cyberbezpieczeństwo infrastruktury, łączące kwestie surowców krytycznych, odporności systemów i regulacji takich jak NIS2 czy AI Act.

To właśnie tam uczestnicy będą rozmawiać o inteligentnym zarządzaniu energią i diagnozowaniu infrastruktury, a także o raportowaniu emisji – w tym emisji unikniętych – oraz o bezpieczeństwie danych i systemów w czasach cyfrowej transformacji i ograniczonego dostępu do surowców krytycznych.

W dyskusjach pojawią się głosy decydentów i liderów opinii kształtujących dziś kierunki europejskiej i krajowej polityki klimatycznej oraz cyfrowej, w tym Jan Dusik, wicedyrektor Dyrekcji Generalnej ds. Klimatu Komisji Europejskiej (DG CLIMA), wiceminister Klimatu i Środowiska RP Krzysztof Bolesta, posłanka na Sejm RP Gabriela Lenartowicz, wiceminister Energii Konrad Wojnarowski, a także uznani eksperci, przedstawiciele świata nauki, biznesu i sektora finansowego.

Zwieńczeniem wydarzenia będzie sesja poświęcona finansowaniu zielonej transformacji w erze rewolucji cyfrowej – pokazująca, jak dane ESG, narzędzia cyfrowe i nowe modele oceny ryzyka wpływają dziś na dostęp do kapitału, warunki finansowania i skalowanie technologii niskoemisyjnych.

Sustainable Industry Lab jest projektem integrującym naukę, biznes i administrację w celu zwiększania skali innowacyjnych rozwiązań dla trwałego i sprawiedliwego rozwoju, który jest w zgodzie z możliwościami środowiska naturalnego. Wydarzenia SILab organizowane są od 2024 r. wpisując się w założenia programowe Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska (United Nations Environment Assembly, UNEA).

Program konferencji znajduje się NA TEJ STRONIE

Na konferencję możesz się zarejestrować NA TEJ STRONIE

***

Organizatorem wydarzenia jest UNEP/GRID-Warszawa

Patronat honorowy: Ministerstwo klimatu i Środowiska, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Energii, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Cyfryzacji, NFOŚiGW, Akademia Leona Koźmińskiego, Związek Miast Polskich, PARP, CPK / Port Polska.

Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego, RaportCSR.pl, oESG.pl i pracodawcagodnyzaufania.pl są wśród partnerów wydarzenia.

Kliknij w baner aby dowiedzieć się więcej o konferencji ⇓

O UNEP/GRID-Warszawa

Od 1991 roku UNEP/GRID-Warszawa realizuje w Polsce misję Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP), działając na rzecz zrównoważonego rozwoju. Wspiera właściwe zarządzanie środowiskiem i ochronę różnorodności biologicznej. Propaguje postawę odpowiedzialności za środowisko w społeczeństwie i w biznesie. Specjalizuje się w pozyskiwaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu informacji o środowisku oraz upowszechnianiu zastosowań nowoczesnych technologii informacyjnych, w tym systemów informacji geograficznej (GIS) i technologii satelitarnych.

UNEP/GRID-Warszawa zostało ustanowione 17 września 1991 roku na mocy porozumienia zawartego pomiędzy Programem ONZ ds. Środowiska (UN Environment Programme, UNEP) a Rządem Polskim. Działa jako jeden z kilku ośrodków globalnej sieci GRID (Global Resource Information Database — światowa baza danych o zasobach Ziemi) utworzonej przez UNEP w celu wzmocnienia efektywnego zarządzania zasobami środowiska. Swoje działania realizuje we współpracy z organizacjami i instytucjami krajowymi oraz zagranicznymi. Jest partnerem jednostek samorządowych, oświatowych oraz firm wdrażających politykę społecznej odpowiedzialności biznesu. UNEP/GRID-Warszawa działa w strukturze Narodowej Fundacji Ochrony Środowiska, będącej organizacją pozarządową. www.gridw.pl.

Artykuł Sustainable Industry Lab’26: Technologiczny impuls dla transformacji pochodzi z serwisu RAPORT CSR.