System zagospodarowania zużytych opon w Polsce

Zużyte opony w Polsce wciąż częściej trafiają do spalania niż do recyklingu. Dodatkowo z systemu gospodarki odpadami „znika” ponad 2 mln opon rocznie. Obowiązujące przepisy obejmują jedynie 75 proc. masy opon wprowadzonych na rynek, natomiast pozostała część nie jest skutecznie kontrolowana ani zagospodarowywana. W efekcie opony te nie trafiają ani do recyklingu, ani do odzysku energetycznego, a część z nich kończy na dzikich wysypiskach lub w lasach. Eksperci wskazują, że kluczowym problemem są niezmieniane od 2007 roku limity odzysku i recyklingu.

Dalsza część tekstu jest pod wywiadem Newseria TV

Recykling i odzysk energetyczny opon – obowiązujące limity

– Zużyte opony trafiają do recyklingu surowcowego, ale również do odzysku energetycznego, a część z nich niestety również do środowiska. Zgodnie z przepisami niezmienionymi od 18 lat obowiązkowy poziom recyklingu w Polsce wynosi tylko 15 proc. Łącznie recykling oraz odzysk energetyczny to zgodnie z ustawą 75 proc., natomiast co się dzieje z pozostałymi 25 proc., trudno powiedzieć – mówi agencji Newseria Andrzej Kubik, wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon.

Zdaniem eksperta obecny system nie zapewnia pełnej kontroli nad strumieniem zużytych opon. Jak twierdzi, brak odpowiedzialności za jedną czwartą masy wprowadzanych na rynek opon skutkuje ich nielegalnym porzucaniem lub zagospodarowaniem poza oficjalnym systemem.

Polska na końcu UE pod względem recyklingu opon

Jak wynika z raportu PSRO „Historia, która kołem się toczy (2025)”, Polska zajmuje ostatnie miejsce w Unii Europejskiej pod względem poziomu recyklingu i odzysku opon oraz liczby niezagospodarowanych zużytych opon. Wynika to m.in. z jednych z najmniej restrykcyjnych przepisów obowiązujących w UE.

– Recykling z tego wszystkiego stanowi od około 15 proc. do 30 proc., w zależności od rodzaju opon. Pewne rodzaje opon w ogóle nie podlegają obowiązkowi recyklingu. To tzw. opony masywne, które nie zostały uwzględnione przez jakiekolwiek ustawodawstwo, w związku z tym ich producenci nie muszą się martwić rozszerzoną odpowiedzialnością producenta. Podobnie zresztą nie muszą się tym martwić prywatni importerzy pojazdów, ponieważ opony, które wjeżdżają z każdym samochodem do Polski, nie są w żaden sposób ewidencjonowane – podkreśla Andrzej Kubik.

Jak twierdzi wiceprezes PSRO, brak objęcia tych strumieni opon systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta powoduje, że kilka milionów sztuk rocznie pozostaje poza kontrolą, mimo że po zużyciu wymagają one zagospodarowania.

Zużyte opony na dzikich wysypiskach i w lasach

– Aby poprawić istniejącą i absolutnie niezadowalającą sytuację, potrzebujemy przede wszystkim zmian legislacyjnych. Jest to konieczne, żeby rozszerzona odpowiedzialność producenta zadziałała w pełnym wymiarze, wówczas będziemy mieli zarówno wyższe poziomy recyklingu, jak i mniej zanieczyszczonych lasów – mówi Andrzej Kubik.

Zdaniem eksperta tylko zmiana prawa może realnie ograniczyć skalę nielegalnego porzucania opon i zwiększyć efektywność systemu recyklingu w Polsce.

Badania przeprowadzone przez PSRO wśród około 100 samorządów i nadleśnictw pokazują, że w latach 2019–2024 na dzikich wysypiskach porzucono ponad 1000 ton opon. W samych latach 2024–2025 nielegalnie składowano ponad 840 ton zużytych opon.

– Do środowiska opony trafiają w wyniku pewnych zaniedbań legislacyjnych, które doprowadziły do tego, że gospodarka komunalna nie jest zainteresowana odbiorem tych opon, ponieważ nie przewidują tego budżety zakładów. W zależności od orzeczeń sądu opona raz jest odpadem komunalnym, a raz nim nie jest. W związku z tym zbiórka opon nie stanowi dla zakładów komunalnych realizacji ich obowiązku recyklingu – zaznacza Andrzej Kubik.

Jak ocenia, niejednoznaczne interpretacje prawne skutecznie zniechęcają samorządy do systemowego zajmowania się problemem zużytych opon.

Zmiany w prawie i nowe limity recyklingu opon

– Oczywiście my jako recyklerzy jesteśmy w stanie przetworzyć 100 proc. opon wprowadzanych na krajowy rynek, natomiast te 90 proc. już nas w zupełności satysfakcjonuje, zwłaszcza że podzielimy się tutaj mniej więcej pół na pół z cementowniami, które będą dokonywać odzysku energetycznego – mówi ekspert.

Zdaniem przedstawiciela branży potencjał recyklingowy w Polsce jest wystarczający, a kluczowe znaczenie ma stworzenie warunków prawnych, które pozwolą go w pełni wykorzystać.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało podniesienie poziomów odzysku i recyklingu oraz objęcie obowiązkami również opon pełnych. Planowane jest także dostosowanie stawek opłaty produktowej.

Spalanie opon a ślad węglowy i recykling mechaniczny

– Recykling surowcowy, czyli odzysk surowców wtórnych ze zużytych opon, to proces mimo wszystko bardzo pracochłonny i energochłonny. Producenci są zobligowani w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta do dokonywania dopłat do tego typu procesu. Wolą więc oddać opony np. cementowni, gdzie dostają za nie pieniądze, tak jak za paliwo alternatywne. Opony mają bardzo wysoką wartość energetyczną, ponad 30 gigadżuli na tonę, w związku z czym bardziej opłaca się od strony ekonomicznej skierować je do spalania niż do recyklingu – wyjaśnia Andrzej Kubik.

Jak twierdzi, mechanizmy rynkowe faworyzują spalanie opon, mimo że recykling mechaniczny ma znacznie niższy ślad węglowy i większe korzyści środowiskowe.

Surowce wtórne z recyklingu opon

– Frakcja stalowa trafia po prostu do hut jako złom stalowy, natomiast granulat gumowy, czyli największa frakcja, ma szereg rozmaitych aplikacji, między innymi asfalty modyfikowane gumą, cała infrastruktura drogowa, nawierzchnie sportowe, produkty, galanteria. Tych aplikacji jest sporo – tłumaczy Andrzej Kubik.

Zdaniem eksperta zużyte opony są cennym źródłem surowców wtórnych, które mogą być wykorzystywane w budownictwie drogowym, sporcie, przemyśle i rolnictwie.

Brak zmian oznacza straty dla środowiska i gospodarki

– Konsekwencje pozostawienia sytuacji na obecnym poziomie, czyli niezmiennym od 18 lat, mogą być dramatyczne zarówno dla gospodarki, jak i dla środowiska. Opony są cennym źródłem surowców wtórnych, których wartość można liczyć w miliardach złotych, i jeżeli będą one nam uciekać, czy to z dymem, czy też zanieczyszczając środowisko, doprowadzimy do wyraźnych strat w ekonomii państwa – podkreśla Andrzej Kubik.

Jak ocenia wiceprezes PSRO, bez szybkiej reformy systemu Polska nadal będzie tracić zarówno potencjał surowcowy, jak i środowiskowy związany z recyklingiem zużytych opon.

Źródło: Newseria Biznes

Teksty o Continental też mogą Cię zainteresować

Mniej odpadów, więcej innowacji – Continental tworzy opony przyszłości z recyklingu oleju

Continental: więcej surowców odnawialnych i z recyklingu w produkcji opon

Artykuł Zużyte opony w Polsce: więcej spalania niż recyklingu, miliony sztuk poza systemem pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

W zakończonej właśnie akcji społeczność akademicka mogła przynieść zużyte opony i oddać je do odpowiedzialnego recyklingu w specjalnie stworzonym punkcie na terenie uczelni.

Akcja recyklingu opon na SGGW pozwoliła zebrać 3 tony odpadów

W ramach listopadowej akcji zebrano niemal 3 tony, czyli ponad 300 sztuk zużytych opon, a w inicjatywie wzięło udział około 70 osób – studentów, wykładowców oraz pracowników uczelni. Uczestnicy mogli nie tylko oddać niepotrzebne opony, ale również zobaczyć, jak materiały z recyklingu zyskują drugie życie.

Recykling opon a rosnąca świadomość ekologiczna

Działania lokalne oraz edukacja młodych pokoleń odgrywają kluczową rolę w budowaniu świadomości ekologicznej. Anna Burakowska, Dyrektor Generalna Continental Opony Polska, podkreśliła, że wspólnie ze społecznością SGGW firma pokazała, iż nawet proste decyzje, takie jak przekazanie zużytych opon do recyklingu, mogą realnie wpływać na ochronę środowiska. Zaznaczyła również, że w 2024 roku średnio 26% materiałów wykorzystywanych w produkcji opon Continental pochodziło ze źródeł odnawialnych lub recyklingu, a do 2030 roku planowane jest zwiększenie tego udziału do co najmniej 40%. Dodała, że pozytywny odbiór akcji potwierdza rosnącą świadomość odpowiedzialnego gospodarowania odpadami.

Zaangażowanie SGGW w działania proekologiczne

Dr inż. Arkadiusz Gruchała, Kanclerz Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego, zaznaczył, że współpraca z firmą Continental pokazuje, iż odpowiedzialność za środowisko zaczyna się od codziennych decyzji i wspólnego działania. Podkreślił, że na SGGW edukuje się studentów nie tylko w zakresie ochrony przyrody, ale także wdrażania wiedzy w praktyce – m.in. poprzez przekazywanie zużytych opon do recyklingu i nadawanie im drugiego życia.

Odpowiedzialny recykling i wykorzystanie materiałów z recyklatu

Zebrane opony trafią do odpowiedzialnego recyklingu za pośrednictwem Centrum Utylizacji Opon, partnera akcji. Uczestnicy wydarzenia mogli również odebrać gadżety wykonane z recyklatu oraz uzyskać rabat na nowe opony Continental.

Daj oponom drugie życie – inicjatywa wspierająca zrównoważony rozwój

Inicjatywa „Daj oponom drugie życie!” to kolejny krok w stronę zrównoważonego rozwoju oraz troski o przyszłość planety – wartości, które przyświecają działaniom Continental na co dzień.

Źródło: Continental

Artykuł Continental i SGGW razem na rzecz środowiska pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Według raportu Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon (PSRO) „Historia, która kołem się toczy”, każdego roku w Polsce zużywa się od 280 do 350 tys. ton opon. Mimo że krajowe zakłady recyklingu mają potencjał przetworzenia nawet 400 tys. ton, znaczna część opon „znika” z systemu – trafia do środowiska lub do pieców cementowych.

– Co roku w Polsce spala się około 50 tys. ton opon. Gdyby zamiast tego zostały poddane recyklingowi, ograniczylibyśmy emisję CO2 i odzyskali cenne surowce – mówi Newserii Krzysztof Wróblewski, prezes zarządu firmy Contec, specjalizującej się w zaawansowanym recyklingu opon.

Polska na końcu UE pod względem recyklingu opon

Polska znajduje się na końcu unijnego rankingu efektywnego recyklingu i odzysku opon. W latach 2019–2021 rzeczywisty odzysk wyniósł odpowiednio 79 i 74,7 proc., a recykling materiałowy – jedynie 47 i 44,5 proc. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, producenci i dystrybutorzy opon mają obowiązek odzysku 75 proc. masy opon wprowadzonych na rynek, z czego co najmniej 15 proc. powinno pochodzić z recyklingu materiałowego. PSRO apeluje jednak o podniesienie tych limitów, wskazując na brak ich uzasadnienia ekonomicznego i technologicznego.

Recykling opon w obiegu zamkniętym

W odpowiedzi na wyzwania związane z zagospodarowaniem zużytych opon, coraz większą popularność zyskują zaawansowane technologie recyklingu, w tym recykling chemiczny i materiałowy. W procesie pirolizy, prowadzonym w warunkach beztlenowych, możliwe jest odzyskanie takich surowców jak:

• sadza techniczna – wykorzystywana do wzmacniania gumy i plastików,
• olej popirolityczny – stosowany jako surowiec w przemyśle chemicznym,
• stal – odzyskiwana i przetapiana do ponownego użycia,
• granulat gumowy – stosowany m.in. w budownictwie drogowym,
• tekstylia – które mogą znaleźć zastosowanie w produkcji bardziej wytrzymałego betonu.

– Z każdej opony jesteśmy w stanie odzyskać około 85 proc. surowców, które wracają do obiegu – wyjaśnia Wróblewski. – Pozostałe 15 proc. wykorzystywane jest do produkcji energii, co pozwala nam ograniczyć korzystanie z innych źródeł.

Technologia Molten – przyszłość recyklingu chemicznego

Contec opracował autorską technologię Molten, która do rozgrzewania reaktora wykorzystuje mieszaninę ciekłych soli. To rozwiązanie wspiera ideę gospodarki o obiegu zamkniętym i umożliwia bardziej efektywny oraz ekologiczny recykling. W lutym 2025 roku firma podpisała umowę z globalnym koncernem Orion, który z dostarczanego oleju popirolitycznego produkuje cyrkularną sadzę techniczną dla przemysłu oponiarskiego.

– To idealny przykład gospodarki obiegu zamkniętego. Ze zużytej opony, która jeszcze niedawno była odpadem do spalenia, odzyskujemy surowce do produkcji nowych opon – podkreśla Wróblewski. – Odzyskana sadza techniczna trafia do producentów opon i już dziś spełnia wymagania jakościowe, by być stosowana np. w bocznych ściankach.

Potrzebna edukacja i rozwój infrastruktury

Choć technologia idzie do przodu, recykling opon wciąż napotyka bariery – głównie brak odpowiedniego systemu zbiórki i słaba edukacja w zakresie korzyści z recyklingu. Wróblewski zwraca uwagę, że również w innych krajach Europy recykling chemiczny jest jeszcze w fazie rozwoju. Jednak polscy recyklerzy – w tym Contec – należą już dziś do europejskiej czołówki.

– Widzimy coraz większe zaangażowanie producentów opon, którzy potrzebują zrównoważonych surowców do realizacji swoich celów ESG. To oni napędzają zmiany – podsumowuje prezes Contec.

Źródło: Newseria

Artykuł Setki tysięcy opon trafiają do pieców. To marnotrawstwo – 85% surowców da się odzyskać pochodzi z serwisu RAPORT CSR.