Raport „Ryzyko klimatyczne i adaptacja do zmian klimatu – perspektywa sektora bankowego” był centralnym punktem II Kongresu Bankowości Zrównoważonego Rozwoju. Opracowanie przygotowali dr hab. Joanna Krasodomska, prof. UEK, dr Krzysztof Kil oraz dr Monika Sady. Dokument stanowi pierwsze w Polsce tak kompleksowe ujęcie, które łączy perspektywę polityki klimatycznej z praktyką funkcjonowania sektora finansowego.

Raport powstał na zlecenie Programu Analityczno-Badawczego Fundacji Warszawski Instytut Bankowości, przy kluczowym zaangażowaniu Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz we współpracy ze Związkiem Banków Polskich. Autorzy analizują w nim wpływ ryzyka klimatycznego na działalność instytucji finansowych – od modeli biznesowych, przez politykę kredytową, po ofertę produktową.

Dalsza część tekstu jest pod wywiadem z Agnieszką Wachnicką, wiceprezes Związku Banków Polskich

Adaptacja do zmian klimatu jako element bezpieczeństwa gospodarczego

W opracowaniu podkreślono, że ryzyko klimatyczne coraz silniej oddziałuje na stabilność gospodarki. W ostatnich latach koszty ekonomiczne zmian klimatu w Polsce systematycznie rosną. Kraj tracił średnio około 6 mld zł rocznie w wyniku powodzi, susz, huraganów czy fal upałów. Nowe dane gromadzone przez IOŚ-PIB mogą wskazywać jeszcze większą skalę strat. Jednocześnie, według Komisji Europejskiej, luka inwestycyjna w obszarze ochrony środowiska wynosi około 8 mld euro rocznie.

W tym kontekście adaptacja do zmian klimatu została przedstawiona jako inwestycja w długoterminowe bezpieczeństwo gospodarcze. Raport pokazuje, że banki mogą odgrywać kluczową rolę w finansowaniu działań adaptacyjnych, takich jak rozwój zielonej infrastruktury, transformacja miast czy inwestycje zwiększające odporność lokalnych społeczności na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych.

Wyzwania dla banków i rekomendacje autorów raportu

Autorzy raportu wskazują, że obecnie sektor bankowy koncentruje się głównie na działaniach łagodzących zmiany klimatu, takich jak dekarbonizacja gospodarki czy rozwój odnawialnych źródeł energii. Adaptacja do zmian klimatu pozostaje natomiast obszarem znacznie mniej rozwiniętym. Rzadko jest ona elementem strategii biznesowych banków, a jej finansowanie napotyka liczne bariery, w tym brak jednoznacznych kryteriów oceny projektów oraz niską świadomość klientów.

Wśród rekomendacji znalazły się m.in. rozwój dedykowanych produktów finansowych, większa integracja ryzyka klimatycznego z procesami zarządzania ryzykiem oraz zacieśnienie współpracy sektora bankowego z instytucjami publicznymi.

Znaczenie współpracy rządu i sektora finansowego podkreśliła Urszula Zielińska, wiceminister klimatu i środowiska, mówiąc:
„Zmiany klimatu to nie tylko wyzwanie środowiskowe – to ryzyko systemowe, które wpływa na gospodarkę, na koszty kredytów i na bezpieczeństwo ludzi. Dlatego tak ważna jest współpraca rządu z sektorem finansowym. Razem możemy tworzyć mechanizmy, które pomogą przedsiębiorcom i samorządom przygotować się na skutki zmian klimatu. Każda złotówka zainwestowana w odporność zwraca się wielokrotnie – to najlepsza inwestycja, jaką możemy dziś podjąć”.

Pełna wersja raportu „Ryzyko klimatyczne i adaptacja do zmian klimatu – perspektywa sektora bankowego” jest dostępna do pobrania na stronie www.pabwib.pl.

Obejrzyj relację z Kongresu

Źródła: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Związek Banków Polskich, Program Analityczno-Badawczy Fundacji Warszawski Instytut Bankowości

Artykuł Ryzyko klimatyczne i adaptacja. Nowy, ważny raport dla sektora bankowego pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Analiza pierwszego etapu pilotażu

Zeszłoroczny proces wyznaczania lasów aglomeracyjnych, realizowany w formule partycypacyjnej, ujawnił zarówno potencjał tej formy współpracy, jak i istniejące bariery. Obecnie IOŚ-PIB przygotowuje raport podsumowujący prace pierwszego etapu pilotażu. Na podstawie analiz raportów zespołów aglomeracyjnych zostaną opracowane propozycje rozwiązań, które pomogą ograniczyć przeszkody w wyznaczaniu lasów społecznych oraz zminimalizować związane z tym ryzyka.

Opinie mieszkańców i interesariuszy kluczowe w procesie

– W tym procesie kładziony jest nacisk na potrzeby społeczne, zdrowotne i ekologiczne mieszkańców miast. Dlatego rozpoczynając kolejną fazę prac, której efektem ma być określenie podmiotów i metod zarządzania lasami społecznymi, tak ważne jest poznanie opinii różnych grup interesariuszy na temat zidentyfikowanych trudności. Po analizie wszystkich materiałów, jakie powstały w fazie pilotażowej, zorganizowane zostaną webinaria, podczas których będą mogły się wypowiedzieć wszystkie zainteresowane procesem osoby, niezależnie od tego, czy były wcześniej zaangażowane w wyznaczanie lasów społecznych, czy chcą się włączyć w proces jako nowi interesariusze – podkreśla dr Paulina Legutko-Kobus, ekspertka IOŚ-PIB.

Terminy i rejestracja na webinaria

Dyskusje online zaplanowano na:

• 23 września 2025 r. w godz. 11:00–13:00
• 29 września 2025 r. w godz. 17:00–19:00

Udział w wydarzeniach jest bezpłatny, ale wymaga wcześniejszej rejestracji. Zapisy na pierwsze webinarium rozpoczną się 25 sierpnia. Wnioski i rekomendacje z wrześniowych spotkań zostaną uwzględnione w raporcie IOŚ-PIB, którego publikacja wraz z propozycjami rozwiązań planowana jest na październik 2025 r.

Źródło: Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy (IOŚ-PIB)

To też może Cię zainteresować:

Łukasz Łuczaj: Opóźnienie koszenia trawników i tworzenie bioróżnorodnej miejskiej dżungli to zadania dla miast [WIDEO]

Artykuł Lasy społeczne – rusza kolejny etap prac. We wrześniu odbędą się otwarte webinaria pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Zielone technologie jako motor transformacji klimatycznej

Jednym z kluczowych tematów spotkania była rola nowych technologii w przyspieszaniu ekologicznej transformacji. Ministrowie podkreślali konieczność aktywnego zaangażowania sektora prywatnego w działania na rzecz klimatu. Polska zaprezentowała program GreenEvo – Akcelerator Zielonych Technologii, jako przykład skutecznego wsparcia dla innowacyjnych firm rozwijających ekologiczne rozwiązania.

– Tylko Europa bogatych narodów z silnymi gospodarkami może być championką globalnych wysiłków na rzecz walki ze zmianami klimatycznymi. Zielone technologie idealnie łączą wyzwania i aspiracje – czysty i dochodowy biznes to kierunek, do którego dążymy. Podczas obrad rozmawialiśmy o wspieraniu innowacyjnego zielonego biznesu w Europie i prezentowaliśmy polskie przykłady firm działających w ramach Akceleratora Zielonych Technologii GreenEvo – powiedziała Paulina Hennig-Kloska, minister klimatu i środowiska.

Program GreenEvo promuje polskie technologie środowiskowe na rynku krajowym i międzynarodowym, wskazując na kluczową rolę państwa w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej.

Adaptacja do zmian klimatu coraz pilniejsza

Podczas obrad zwrócono uwagę na coraz bardziej odczuwalne skutki zmian klimatu w Europie. Rok 2024 był najcieplejszym w historii pomiarów, a ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak susze, powodzie czy pożary, dotknęły setki tysięcy mieszkańców kontynentu.

Minister Hennig-Kloska przypomniała o skutkach ubiegłorocznych powodzi oraz o wiosennym pożarze w Biebrzańskim Parku Narodowym, który był następstwem braku rozlewisk spowodowanych suszą. Zjawiska te negatywnie wpływają nie tylko na zdrowie i bezpieczeństwo, ale także na gospodarkę i konkurencyjność Europy.

– Adaptacja do zmian klimatu to nie luksus, lecz konieczność. Musimy chronić obywateli i inwestować w odporność infrastruktury – podkreśliła minister.

Dezinformacja klimatyczna zagrożeniem dla demokracji

Ważnym punktem obrad była także kwestia dezinformacji związanej z tematami środowiskowymi i klimatycznymi. Fałszywe narracje, często rozpowszechniane przez podmioty zewnętrzne, mają na celu spowolnienie transformacji energetycznej i podważanie zaufania do nauki oraz instytucji publicznych.

– Dezinformacja to realne zagrożenie. Uderza w społeczeństwo i hamuje konieczne zmiany. Dlatego potrzebujemy wspólnej strategii walki z tym zjawiskiem – powiedziała Paulina Hennig-Kloska.

Uczestnicy Rady zgodzili się, że Unia Europejska powinna opracować spójne mechanizmy regulacyjne dla platform społecznościowych oraz inwestować w edukację obywateli i rozwój cyfrowych narzędzi monitorowania i przeciwdziałania dezinformacji.

Źródło i cała informacja: PAP MediaRoom

Artykuł Europa wobec klimatu: Rada ENVI o adaptacji, technologii i dezinformacji pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Nowa inicjatywa przewiduje dopłaty do zakupu samochodów elektrycznych, oferując wsparcie finansowe sięgające nawet 40 tys. zł. Na realizację programu przeznaczono 1,6 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności Polski (KPO).

Dla kogo dofinansowanie?

Program „NaszEauto” jest skierowany do osób fizycznych oraz osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Wsparcie obejmuje zakup, leasing oraz wynajem długoterminowy nowych samochodów elektrycznych kategorii M1, których cena nie przekracza 225 tys. zł netto. Co istotne, pojazdy muszą być fabrycznie nowe i nie mogą być wcześniej rejestrowane.

Premie dodatkowe – większe wsparcie

Oprócz podstawowej kwoty dofinansowania przewidziano dwa dodatkowe mechanizmy premiowe:

• Premia za złomowanie – dodatkowe środki dla osób, które zdecydują się zezłomować swój dotychczasowy samochód spalinowy kategorii M1.
• Premia za niski dochód – dedykowana osobom fizycznym o rocznym dochodzie nieprzekraczającym 135 tys. zł.

– Program został skonstruowany w taki sposób, by promować zarówno zakup aut elektrycznych, jak i eliminację z rynku starych pojazdów spalinowych. Dodatkowo wspieramy rodziny wielodzietne oraz mikroprzedsiębiorców, którzy stanowią 85% polskich firm – mówi Dorota Zawadzka-Stępniak, prezeska NFOŚiGW.

Ile można otrzymać?

Podstawowe dofinansowanie wynosi 18 750 zł dla osób fizycznych oraz 30 tys. zł w przypadku leasingu. Wysokość dotacji może wzrosnąć w zależności od spełnienia dodatkowych kryteriów:

• Złomowanie pojazdu – dodatkowe 10 tys. zł dla kupujących i 5–10 tys. zł dla leasingobiorców.
• Niski dochód – dodatkowe 11 250 zł dla kupujących i 5 tys. zł dla leasingobiorców.
• Karta Dużej Rodziny – 30 tys. zł dla kupujących, a dodatkowe 5 tys. zł w przypadku spełnienia warunków złomowania lub niskiego dochodu.

Jak skorzystać z programu?

Aby uzyskać wsparcie, konieczne jest spełnienie kilku warunków:

1. Zakup pojazdu – samochód elektryczny musi kosztować maksymalnie 225 tys. zł netto i nie może być wcześniej rejestrowany.
2. Rejestracja – pojazd musi zostać zarejestrowany na beneficjenta programu, a nie na dealera.
3. Ubezpieczenie – wymagane jest OC oraz AC. W przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej ubezpieczenie musi określać przeznaczenie pojazdu do celów zarobkowych.

Dokumenty można składać wyłącznie online do NFOŚiGW z wykorzystaniem platformy Generator Wniosków o Dofinansowanie dostępnej na https://gwd.nfosigw.gov.pl.

Informacje potrzebne do złożenia wniosków oraz niezbędne dokumenty dostępne są pod linkiem: https://www.gov.pl/web/nfosigw/e11-wzrost-wykorzystania-transportu-przyjaznego-dla-srodowiska-program-priorytetowy-naszeauto

Artykuł Program „NaszEauto” – nowe dotacje na elektryki pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

W całej Polsce podpisano 76 umów o dotację ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Kwota – prawie 2,7 mld zł. Oraz 22 umowy na pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na kwotę 69 mln zł.

Z „Zielonego Transportu Publicznego” 3.0 W województwie wielkopolskim ze wsparcia skorzystało 11 miast. Blisko 299 mln zł to dotacje ze środków KPO i prawie 20 mln zł w formie pożyczek z NFOŚiGW. Środki pozwoliły na zakup 98 autobusów zeroemisyjnych i 87 punktów ładowania.

– W skali całego kraju w 2024 r. podpisaliśmy umowy na zakup ponad 900 zeroemisyjnych pojazdów i budowę blisko 600 punktów ładowania. Na te inwestycje łącznie wydaliśmy 2,7 mld zł ze środków z Krajowego Planu Odbudowy – informowała minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska.

Jak dodała szefowa resortu klimatu i środowiska, wprowadzane do floty ekologiczne autobusy będą na pewno wygodne nowoczesne. Co jednak najważniejsze, na ulicach miast wygenerują mniej hałasu i mniej zanieczyszczeń.

Program „Zielony Transport Publiczny” skierowany jest do operatorów i organizatorów transportu zbiorowego. Realizowany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Dotacje sięgały do 90% kosztów kwalifikowanych.

Źródło i pełna informacja: Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Artykuł Zeroemisyjne autobusy. Ponad 900 pojazdów z KPO pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

RaportCSR.pl: W kontekście zielonej transformacji energetycznej dużo się mówi o potrzebie gruntownej modernizacji naszych linii przesyłowych. Jakie jeszcze największe energetyczne wyzwania stoją przed Polską?

Adam Guibourgé-Czetwertyński: Bez wątpienia warunkiem technicznym niezbędnym do przeprowadzenia skutecznej transformacji energetycznej jest intensyfikacja rozwoju sieci przesyłowej i sieci dystrybucyjnych.

To wyzwanie, które dostrzegamy, dlatego zaproponowaliśmy m.in. nowelizację ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych – obecnie pracuje nad nią Senat. Nowe przepisy mają na celu przyspieszenie inwestycji w sieci dystrybucyjne i przesyłowe w związku z dynamicznym rozwojem OZE.

W naszej opinii szczególnie ważne jest skupienie się na umożliwieniu przyłączania nowych jednostek wytwórczych (zarówno wielkoskalowych, jak i rozproszonych), magazynów energii czy instalacji hybrydowych. Projektowany duży przyrost mocy m.in. w następstwie wdrażania energetyki jądrowej oraz projektów w energetykę wiatrową na morzu wymaga w szczególności rozbudowy sieci przesyłowej w północno-zachodniej części Polski, aby stworzyć warunki do przyłączenia i wyprowadzenia mocy. Natomiast dynamiczny rozwój mikro i małych instalacji OZE wymaga dalszego wzmacniania systemów dystrybucyjnych.

Sprostanie nowym wyzwaniom wymusza konieczność rozbudowy, unowocześnienia i modernizacji infrastruktury sieciowej, co wiąże się z koniecznością przeprowadzenia wieloletniego i wielokierunkowego procesu inwestycji o niespotykanej dotychczas skali. Nieodzowna w tym procesie jest także konieczność poniesienia znacznego wysiłku finansowego. Dlatego w kolejnych latach największe przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się dystrybucją i przesyłem energii elektrycznej w Polsce zainwestują w infrastrukturę sieciową dziesiątki miliardów złotych.

Polska przystępuje do budowy elektrowni atomowych, tymczasem Niemcy swoje zamknęli, chociaż atom został zaliczony do Taksonomii. Teraz importują energię z francuskich elektrowni. Skąd te różnice w podejściu do energetyki?

Inwestycje w OZE i energetykę jądrową mają charakter strategiczny dla wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego oraz dla rozwoju gospodarczego kraju i są wobec siebie komplementarne.

Zgodnie z przepisami unijnych traktatów, państwa członkowskie mają swobodę kształtowania miksu energetycznego. Z tego powodu mamy w UE różne podejścia do energetyki jądrowej, od skrajnie negatywnego – jak w Austrii i Niemczech – do takiego, gdzie energetyka jądrowej stanowi ponad połowę miksu energetycznego i jest dalej rozwijana, jak we Francji, Słowacji, czy w Czechach.

W ostatnim czasie, na skutek kryzysu energetycznego w Europie – wywołanego wrogimi działaniami Rosji, a w szczególności pełnoskalową agresją militarną na Ukrainę – szereg państw zmienia swoje sceptyczne nastawienie do energetyki jądrowej i podejmuje decyzje o przedłużeniu eksploatacji przeznaczonych do wyłączenia bloków lub rozpoczyna planowanie nowych inwestycji. Do grona tych państw należą: Holandia, Szwecja, Belgia, a ostatnio dołączyły również Włochy.

Fakt, że niektóre rządy krajów UE podjęły niezrozumiałe i szkodliwe dla klimatu decyzje o zamykaniu swoich elektrowni, nie powstrzyma nas w budowie bezpiecznego zeroemisyjnego systemu energetycznego w Polsce, opartego na rozwój OZE i energetyki jądrowej. Co ważne, aż 86% Polaków popiera budowę elektrowni jądrowych w Polsce, wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Ministerstwa Klimatu i Środowiska w listopadzie 2022 r. Jednocześnie ponad 70% badanych zgodziłoby się, aby taka elektrownia powstała w okolicy ich miejsca zamieszkania. To najlepsze wyniki w historii badań realizowanych co roku przez ostatnią dekadę.

W jakim stopniu energetyka jądrowa zazieleni polską gospodarkę?

Energia jądrowa jest bezpieczna, czysta i ekologiczna oraz stanowi uzupełnienie dla odnawialnych źródeł energii. To będzie kolejna strategiczna dla Polski inwestycja, której celem jest wzmocnienie naszej suwerenności w obszarze bezpieczeństwa energetycznego. Szacujemy, że w 2040 r. co najmniej 25 proc. energii będzie pochodzić z energetyki jądrowej, 50 proc. z OZE, więc prawie 75 proc. energii będzie ze źródeł bezemisyjnych.

Rozwój energetyki jądrowej przyczyni się do powstania w Polsce nowej, innowacyjnej gałęzi przemysłu o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego. Budowę mogą realizować polskie firmy nawet do 70% wartości projektu. Szacuje się, że do 2040 r. wdrożenie energetyki jądrowej wygeneruje od 25 do 38 tys. nowych miejsc pracy, co przyczyni się do powstania nowych specjalizacji, a także rozwoju gospodarczego.

Co ważne, zgodnie z „Polityką energetyczną Polski do 2040 r.” energetyka jądrowa będzie oparta o duże reaktory, jak i SMR-y, które są rozwiązaniami komplementarnymi i ważnymi z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego naszego kraju. Obecnie pracujemy nad projektem szerszej nowelizacji przepisów z zakresu inwestycji w energetykę jądrową, która ma po raz kolejny uprościć i umożliwić przyspieszenie procesów inwestycyjnych w duży i mały atom.

A farmy wiatrowe i fotowoltaiczne? PKN Orlen realizuje plan stawiania morskich farm wiatrowych, inne koncerny energetyczne również rozwijają zieloną energię. Czy tempo rozwoju zielonego segmentu energetyki jest zadowalające?

Energetyka słoneczna i wiatrowa są obecnie najszybciej rozwijającymi się technologiami OZE w naszym kraju. Jest to możliwe dzięki różnym systemom wsparcia takim, jak aukcje OZE, oraz programom finansowanym m.in. ze środków NFOŚiGW, jak np. programy „Mój Prąd”, „Czyste Powietrze” czy „Energia dla Wsi”. Rola tych technologii wytwarzania energii będzie stale rosła. Naszym strategicznym kierunkiem jest rozwój wielkoskalowych źródeł OZE tj. morskie farmy wiatrowe, które obok innych źródeł OZE, jak wspomniana fotowoltaika, ale również lądowa energetyka wiatrowa, biogaz i biometan, energetyka wodna czy geotermalna, będą zazieleniały polską gospodarkę.

Rozwój inwestycji w segmencie OZE przez koncerny energetyczne, ale również przez przedsiębiorców oraz gospodarstwa domowe, to ważny element wzmacniania bezpieczeństwa i suwerenności energetycznej Polski w oparciu o własne źródła wytwórcze, a także zapewnienie dostępu do taniej i czystej energii.

W ciągu ostatnich lat mamy do czynienia z niespotykanym dotąd rozwojem OZE w Polsce. Od 2015 r. moc zainstalowana w OZE wzrosła ponad trzykrotnie i już dzisiaj wynosi blisko 24,5 GW. To 40% wszystkich mocy zainstalowanych w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. W perspektywie 2040 r. instalacje OZE osiągną moc 88 GW. Skala dotychczasowych i zakładanych inwestycji świadczy o tym, że OZE są nie tylko opłacalne i stanowią ważny element polskiej gospodarki, ale również są impulsem do rozwoju nowych sektorów i powstawania wielu miejsc pracy.

Patrzymy z optymizmem w przyszłość, nie zapominając o wyzwaniach związanych z tak dynamicznym rozwojem OZE. Inwestujemy w rozwój i modernizację sieci elektroenergetycznych, magazynowanie energii oraz podejmujemy kolejne inicjatywy legislacyjne, które ułatwią przyłączanie nowych instalacji OZE. Naszym celem jest dalszy zrównoważony rozwój OZE przy jednoczesnym zapewnieniu stabilnej pracy systemu elektroenergetycznego.

Widoczne są obawy związane z rozwojem elektromobilności, szczególnie w kontekście zakazu rejestracji samochodów spalinowych, małej liczby stacji ładowania i cen „elektryków”. Na ile są to obawy uzasadnione?

Na pewno w perspektywie następnych lat, przyjęte regulacje unijne – jak ta dotycząca limitów emisji CO2 dla pojazdów osobowych – przyspieszą proces transformacji. Warto też zaznaczyć, że polski głos sprzeciwu dla tej regulacji nie wynika z faktu, że sprzeciwiamy się rozwojowi elektromobilności. W pełni go wspieramy, jednak legislacja unijna powinna dążyć do zmniejszenia kosztów pojazdów zeroemisyjnych, inaczej doprowadzi do wzrostu wykluczenia transportowego. Wydaje się, że bardziej racjonalna jest polityka zachęcania – którą realizuje polski rząd – niż zakazów, pogłębiająca niektóre zjawiska, z którymi staramy się od lat walczyć.

Pojazdy elektryczne cieszą się w Polsce coraz większym zainteresowaniem. Dzieje się tak m.in. za sprawą zaangażowania administracji państwowej oraz programom finansowego wsparcia zakupu elektrycznych pojazdów lekkich „Mój Elektryk”, elektrycznych i wodorowych autobusów „Zielony Transport Publiczny” czy rozbudowy infrastruktury ładowania i tankowania wodoru.

Rozwój ten potwierdzają dane statystyczne. Przez pierwsze cztery miesiące b.r. liczba samochodów posiadających napęd elektryczny zwiększyła się o 7201 sztuk, tj. o 71% więcej niż w analogicznym okresie 2022 r. Analizując dane z poprzednich lat widzimy, że jest to stały trend. Według danych na koniec grudnia 2022 r., w Polsce było zarejestrowane łącznie 31 249 samochodów o napędzie w pełni elektrycznym. Jest to wzrost o ponad 60% w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy było zarejestrowanych 18 795 takich pojazdów. W porównaniu do 2017 roku, kiedy było zarejestrowanych 1598 sztuk mamy ponad dwudziestokrotny wzrost.

Równolegle do floty pojazdów z napędem elektrycznym, rozwija się również infrastruktura ładowania. Na koniec kwietnia 2023 r. w Polsce funkcjonowało 2768 ogólnodostępnych stacji ładowania pojazdów elektrycznych, co daje 5440 punktów ładowania. Oznacza to prawie osiemnastokrotny wzrost liczby stacji ładowania w perspektywie ostatnich sześciu lat. Polski program rozwoju infrastruktury ładowania jest jednym z większych programów krajowych w całej Europie.

Czy ustalone przez Unię Europejską tempo zielonej transformacji nie jest zbyt duże? Czy może wywoływać społeczny sprzeciw?

W toku negocjacji aktów prawnych, wchodzących w skład Fit for 55, wielokrotnie podkreślaliśmy, że część z nich spowoduje znaczne obciążenie bezpośrednio dla społeczeństw państw członkowskich, które w ostatnim czasie musiały mierzyć się z wysokimi cenami energii.

Wpływ polityki klimatycznej (i to nie jest kwestia samych ambicji, ale przede wszystkim proponowanych narzędzi ich realizacji) na koszty życia obywateli systematycznie rośnie. W niektórych państwach, z malejącym, ale nadal dużym udziałem węgla w wytwarzaniu energii elektrycznej i ciepła, zarówno w ujęciu systemowym, jak i w indywidualnych gospodarstwach domowych – a takim państwem jest m.in. Polska, ten wpływ jest szczególnie odczuwalny. Dokładanie kolejnych obciążeń może nie przynieść oczekiwanych efektów środowiskowych, a jednocześnie spowodować obniżenie akceptacji społecznej dla działań klimatycznych. Takie sytuacje już się pojawiają w innych państwach, jak chociażby „Żółte Kamizelki” we Francji i mam obawy, że takie ruchy mogą się nasilać.

***

Adam Guibourgé-Czetwertyński jest absolwentem HEC Paris oraz wydziałów historii Uniwersytetu Paris IV-Sorbonne i Uniwersytetu Warszawskiego.

W 2013 r. rozpoczął pracę w Ministerstwie Środowiska w zespole negocjatorów klimatycznych podczas Szczytu klimatycznego ONZ COP19 w Warszawie. Wcześniej doświadczenie zdobył w obszarze finansów w sektorze prywatnym.

W latach 2015-2018, kierował referatem ds. Środowiska w Stałym Przedstawicielstwie Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej w Brukseli, w którym negocjował w grupach roboczych Rady projekty legislacji w obszarze środowiska i klimatu. W 2018 r. pełnił rolę głównego negocjatora polskiej Prezydencji COP24 w Katowicach, przygotowując pakiet decyzji wdrażających Porozumienie Paryskie, tzw. Katowice Rulebook. Od 2019 r. ponownie kierował referatem ds. Środowiska w Stałym Przedstawicielstwie RP przy UE.

Artykuł Adam Guibourgé-Czetwertyński: Energia jądrowa jest bezpieczna i ekologiczna oraz stanowi uzupełnienie dla OZE pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Dyrektywa ma zmniejszyć wpływ niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, tzw. dyrektywy plastikowej (ang. single-use plastics). Ale Polska Federacja Producentów Żywności Związku Pracodawców, Krajowa Izba Gospodarcza Przemysł Rozlewniczy oraz Polska Izba Mleka protestują przeciwko aż 20-krotnej podwyżce stawki corocznej opłaty jaką będą musiały płacić przedsiębiorstwa wprowadzające na rynek napoje (w tym również wody, soki i napoje mleczne) w opakowaniach plastikowych o pojemności do 3 litrów.

Protest i jego uzasadnienie, czyli tylko pozornie groszowe sprawy

Na stronie Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców czytamy: W związku z przekazaniem do konsultacji projektów rozporządzeń dotyczących ustawy wdrażającej do polskich przepisów dyrektywę nr 2019/904 w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (SUP), podpisane poniżej organizacje protestują przeciwko nieuzasadnionej dwudziestokrotnej podwyżce stawki corocznej opłaty jaką będą musiały płacić przedsiębiorstwa wprowadzające na rynek napoje (w tym również wody, soki i napoje mleczne) w opakowaniach plastikowych o pojemności do 3 litrów. Za niedopuszczalne należy uznać praktykę tak drastycznego podniesienia stawki opłaty w stosunku do stawki proponowanej w czasie procedowania ustawy w Sejmie.

Proponowana obecnie stawka 20 gr za kilogram w stosunku do pierwotnie proponowanej, stawkę corocznej opłaty w wysokości 1 gr za kilogram, wszystkich wprowadzanych na rynek opakowań jednorazowych z tworzyw sztucznych po napojach, nie ma żadnego uzasadnienia merytorycznego i przeczy opinii Ministerstwa Klimatu i Środowiska załączonej do projektu ustawy w lutym  2023 r., zawartej w Ocenie Skutków Regulacji, że opłata w wysokości 1 gr za sztukę lub, odpowiednio, za kg produktu jednorazowego użytku, o którym mowa w załączniku nr 9 do ustawy, pozwoli na właściwe zagospodarowanie odpadów powstałych z tych produktów, a tym samym ograniczenie zanieczyszczenia środowiska, w szczególności środowiska morskiego.”

Nie ma żadnego uzasadnienia dla obecnej propozycji MKiŚ, w której zaledwie po trzech miesiącach stawkę tę podniesiono o 2000%. Budzi to poważne wątpliwości, co do zasadności zaproponowanej obecnie wysokości stawki i rodzi podejrzenie, że ustalona została ona w arbitralny sposób, z wykorzystaniem nikomu nie znanych „szacunków” Instytutu Ochrony Środowiska-PIB. Absolutnie nie ma zgody ze strony branży mleczarskiej na takie stawki – stwierdza Agnieszka Maliszewska, dyrektor generalna Polskiej Izby Mleka.

Tak wysoka różnica pomiędzy propozycją opracowaną na potrzeby procedowania w Sejmie, a obecnym projektem rozporządzenia, rodzi poważne wątpliwości co do rzetelności przedstawionych przez MKiŚ informacji, na podstawie których zarówno Sejm jak i Senat podejmował decyzję o uchwaleniu ustawy – podkreśla Andrzej Gantner, wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców.

Niska opłata w wysokości 1 gr za kg wprowadzonych opakowań miała rekompensować przedsiębiorcom fakt, że objęto nią wszystkie wprowadzane na rynek opakowania plastikowe po napojach, mimo, że tylko część z nich jest faktycznie zbierana z terenów publicznych i powoduje realne koszty dla publicznych systemów zbierania odpadów.

Zaproponowane przez MKiŚ w projekcie rozporządzenia podwyższenie stawki o 2000%  spowoduje drastyczny, nieplanowany wzrost kosztów po stronie przedsiębiorców już od 1 stycznia 2024 przy  jednoczesnym wysoce niesprawiedliwym opodatkowaniu tej części opakowań, które w żaden sposób nie są i nie będą zbierane w systemach zbiórki publicznej, czyli nie powinny podlegać opłacie – stwierdza Andrzej Gantner

Tak wysoki proponowany wzrost stawki w stosunku do pierwotnie zakładanego świadczy o tym, że przedsiębiorcy zostali wprowadzeni w błąd w procesie konsultacji ustawy, a sama ustawa została wykorzystana do wprowadzenia kolejnego podatku, nie mającego realnego uzasadnienia ani w ilości zbieranych w zbiórce publicznej butelek po napojach, ani też faktycznych kosztach tej zbiórki. – uważa  Dariusz Lizak, prezes Krajowej Izby Gospodarczej Przemysł Rozlewniczy.

Organizacje stoją na stanowisku, że zamiast obciążać przedsiębiorców nieuzasadnionymi podwyżkami kosztów, rząd powinien zająć się wdrożeniem do porządku prawnego narzędzi do realizacji obowiązków jakie wyznacza ustawa SUP w zakresie poziomów zbiórki i użycia recyklatu. Takim narzędziem jest system kaucyjny o wprowadzenie którego branża napojowa apeluje już od dwóch lat. System kaucyjny gwarantuje bardzo wysokie poziomy zbiórki opakowań po napojach sięgające nawet 98%. Rozwiąże to problem kosztów zbiórki z terenów publicznych, bo tych opakowań tam po prostu nie będzie.

Niestety apele przedsiębiorców o skierowanie ustawy dotyczącej systemu kaucyjnego do procedowania i uchwalenia w Sejmie jeszcze tej kadencji, pozostają bez odpowiedzi. Przy braku ustawy o systemie kaucyjnym realizacja obowiązków wynikających z ustawy SUP, może okazać się w Polsce bardzo kosztowna, lub wręcz niemożliwa do realizacji. Polscy przedsiębiorcy w odróżnieniu swoich konkurentów z wielu innych krajów UE, które wprowadziły systemy kaucyjne będą ponosić karne opłaty za niezrealizowane poziomy zbiórki i wysokie ceny recyklatu, a dodatkowo te same opakowania zostaną opodatkowane wysoką opłatą z tytułu kosztów zbiórki w systemach publicznych wynikającą z ustawy SUP. Oznacza to podwójnie opodatkowanie tych samych opakowań, co doprowadzi zarówno do drastycznego wzrostu cen napojów (w tym wód, soków i napojów mlecznych)  i w efekcie obniży konkurencyjność znaczącej części przedsiębiorstw – stwierdza Andrzej Gantner

Trudno nazwać to rozsądną, efektywną środowiskowo i ekonomicznie gospodarką odpadami opakowaniowymi – kończą przedstawiciele branży.

W imieniu organizacji pod protestem się podpisali: Andrzej Gantner – wiceprezes Polskiej Federacji Producentów Żywności Związku Pracodawców, Dariusz Lizak – prezes Krajowej Izby Gospodarczej Przemysł Rozlewniczy i Agnieszka Maliszewska – dyrektor generalna Polskiej Izby Mleka.

Źródło: Polska Federacja Producentów Żywności

Artykuł Dyrektywa SUP: Branża napojów protestuje przeciwko 20-krotnej podwyżce corocznej opłaty pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Recykling to nic innego jak ponowne użycie. W praktyce oznacza to powtórne wykorzystywanie odpadów do wytworzenia nowego produktu. Ma to na celu zmniejszenie nadmiernego eksploatowania złóż naturalnych oraz zmniejszenie ilości śmieci. W ciągu ostatniej dekady produkowane odpady wzrosły niemal dwukrotnie. W 2010 roku wynosiły one 1,13 miliarda ton rocznie, obecnie sięgają 2 miliardów ton. W Europie jedynie 30% odpadów poddawane jest recyklingowi.

Tworzywa sztuczne towarzyszą nam w życiu codziennym niemal na każdym kroku. Plastikowe butelki, opakowania spożywcze i kosmetyczne, aerozole a nawet ubrania i dodatki są wszechobecne. Rozwijający się konsumpcjonizm negatywnie wpływa na wzrost produkowanych śmieci, a to odbija się na naszym środowisku. Wymierają zwierzęta, klimat się ociepla, wody, gleby i roślinność są zatruwane. To dlatego tak ważny jest recykling i jego promowanie.

W 2018 roku z inicjatywy Global Recycling Foundation ustanowiono 18 marca dniem Światowym Dniem Recyklingu. Święto ma przypominać ludziom o tym, że wybory których dokonujemy na co dzień, mają wpływ na nasze środowisko i przetrwanie planety. Plastikowe butelki, torby foliowe czy ubrania z tworzyw sztucznych lepiej zamienić na produkty wielokrotnego użytku lub właśnie te pochodzące z recyklingu.

Komentarz RaportCSR.pl: Tymczasem w Polsce proces uchwalania ustawy kaucyjnej, mającej fundamentalne znaczenie dla utworzenia sprawnego systemu recyklingowego, niepokojąco się przedłuża, budząc obawy branży handlowej i recyklingowej, jak też licznych ekspertów co do tempa przystosowania polskiego recyklingu do współczesnych wyzwań gospodarczych i środowiskowych oraz unijnych wymogów.

RaportCSR.pl również śledzi losy ustawy kaucyjnej, czego przykładem jest artykuł „Długo wyczekiwany projekt ustawy kaucyjnej oczekuje na rozpatrzenie przez Stały Komitet Rady Ministrów” w którym przedstawiliśmy informacje uzyskane z Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Źródło: Agencja Informacyjna, gospodarka, /NOW/ 16.03.2023

Artykuł 18 marca – Światowy Dzień Recyklingu pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Mechanizm systemu kaucyjnego ma polegać na tym, że przy sprzedaży napojów zostanie pobrana opłata kaucyjna, którą będzie można odzyskać przy zwrocie butelki czy puszki. O potrzebie stworzenia kompleksowego systemu kaucyjnego w Polsce mówi się od dawna a opóźnienie jego wdrożenia naraża Polskę na unijne sankcje. W kwestii gospodarowania odpadami pokonsumpcyjnymi szczególnie istotna jest unijna dyrektywa Single Use Plastics (SUP), która zobowiązuje wszystkie państwa UE do ograniczania wpływu tworzyw sztucznych na środowisko.

Wedle dyrektywy, do końca 2023 r. wszystkie butelki plastikowe będą musiały być wykonane co najmniej w 25 proc. z materiału pochodzącego z recyklingu, a do końca 2030 r. – co najmniej z 30 proc. tych materiałów. Jednym z elementów SUP jest właśnie obowiązkowe wdrożenie systemu kaucyjnego, zakładającego selektywną zbiórkę butelek po napojach na poziomie 77 proc. zbiórki do 2025 r. oraz 90 proc. do 2029 roku.

Rozwiązania, które proponuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska są ważne nie tylko ze względu na konieczność spełnienia unijnych wymogów środowiskowych pod kątem gospodarki obiegu zamkniętego. Na wdrożenie systemu kaucyjnego czeka też rynek, bo przepisy pozwolą na lepszy dostęp do granulatu i ograniczą odpływ surowca PET poza granice Polski.

W sprawie projektu ustawy Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadziło szerokie konsultacje społeczne, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, w tym przedstawicieli branży handlowej. Pozwoliło to wspólnie wypracować rozsądny kompromis, czego przykładem jest zrezygnowanie z objęcia systemem kaucyjnym szklanych butelek jednorazowych.

Przedsiębiorcy liczyli, że projekt ustawy zostanie przyjęty przez parlament do końca ubiegłego roku, jednak tak się nie stało. Dlatego zapytaliśmy Ministerstwo Klimatu i Środowiska m.in. o to, czy projekt ustawy dotyczącej systemu kaucyjnego dla Polski przeszedł już pomyślnie notyfikację techniczną Komisji Europejskiej, w jakim kształcie projekt zostanie przekazany do zaopiniowania Radzie Ministrów oraz do dalszych prac w polskim parlamencie, kiedy można się spodziewać odmrożenia prac legislacyjnych w sprawie systemu kaucyjnego, czy został już wyznaczony i na kiedy termin rozpatrzenia projektu przez Radę Ministrów, jak też kiedy w przybliżeniu projekt ustawy kaucyjnej zostanie przekazany do dalszych prac w polskim parlamencie.

Przedstawiamy pełną odpowiedź ministerstwa:

„Prace legislacyjne dotyczące systemu kaucyjnego nigdy nie zostały zamrożone. Projekt ustawy ustanawiającej w Polsce system kaucyjny został przekazany do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów 16 stycznia 2023 r., w celu skierowania go do rozpatrzenia przez Stały Komitet Rady Ministrów. Od prac na tym etapie zależy teraz jak szybko projekt trafi pod obrady Rady Ministrów oraz do Sejmu. Zakłada się, że przepisy wejdą w życie w III kwartale br.

Trwają także rozmowy na temat konieczności poddawania projektu notyfikacji technicznej. Jednakże zgodnie z prawem, notyfikacji projektu ustawy dokonuje się po przyjęciu projektu przez Radę Ministrów. W związku z powyższym projekt jeszcze nie został przekazanych do notyfikacji.

W obecnym kształcie projekt zakłada objęcie systemem kaucyjnym butelek na napoje z tworzyw sztucznych o pojemności do 3 litrów, butelek szklanych wielokrotnego użytku po napojach o pojemności do 1,5 litra oraz puszek metalowych o pojemności do 1 litra. Należy jednak pamiętać, że projekt może ulec jeszcze drobnym zmianom na najbliższych etapach (SKRM, komisja prawnicza, Rada Ministrów)”.

Projekt ustawy w obecnym kształcie, oparty na rozsądnym kompromisie między oczekiwaniami organizacji społecznych a przedstawicielami handlu i producentów szkła, wpisuje się w kryteria nakreślone przez UE i uwarunkowania polskiego rynku. Można więc oczekiwać, że unijna notyfikacja przebiegnie szybko a system kaucyjny nareszcie wejdzie w życie.

Artykuł Długo wyczekiwany projekt ustawy kaucyjnej oczekuje na rozpatrzenie przez Stały Komitet Rady Ministrów pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

W wydarzeniu, które odbyło się w Olsztynie, uczestniczyli wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba oraz przedstawiciele Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie, Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, Straży Rybackiej, Komendy Wojewódzkiej Policji w Olsztynie, Nadzoru Budowlanego oraz samorządu lokalnego.

Współpraca będzie polegać na wspólnym działaniu instytucji w zakresie czynności skierowanych w celu zwalczania nielegalnych działań ze strony wszystkich użytkowników śródlądowych wód powierzchniowych administrowanych przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Kontrole, inspekcje, oględziny terenu

W przypadku potwierdzenia naruszenia przepisów ustawy Prawo wodne na śródlądowych wodach powierzchniowych, Wody Polskie będą zawiadamiać o zdarzeniu pozostałe instytucje wymienione w porozumieniu, które w ramach posiadanych kompetencji będą podejmować interwencje polegające na kontroli, inspekcji lub oględzinach w terenie.

Działania dotyczyć będą naruszenia brzegów rzek i jezior, w szczególności niszczenia roślinności szuwarowej lub nielegalnej wycinki drzew i krzewów. Będą też dotyczyć naruszenia linii brzegowej poprzez wykonanie robót ziemnych, potwierdzonych nielegalnie wykonanych urządzeń wodnych w postaci pomostów o parametrach spełniających wymóg konieczności posiadania pozwolenia na budowę.

Działania mają zapobiec nielegalnemu grodzeniu nieruchomości przyległych do śródlądowych wód powierzchniowych (rzek i jezior) w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu.

Interesariusze postanowienia będą również wspólne wystosowywać do właściwych ministerstw propozycje kierunku zmian legislacyjnych w celu optymalnej ochrony jezior i rzek przed dewastacją.

Sto umyślnych dewastacji linii brzegowej

Jak podkreślił wiceminister Jacek Ozdoba, problem niszczenia brzegów rzek i jezior jest ogromny. – Tylko w tym roku na terenie m.in. Krainy Wielkich Jezior Mazurskich linia brzegowa została umyślnie zdewastowana 100 razy. Każda niewłaściwa ingerencja człowieka w linię brzegową może przyczyniać się do pogorszenia jakości wód oraz przyspieszać degradację jeziora i jego eutrofizację. Dewastacja środowiska naturalnego często jest nieodwracalna – stwierdził.

– Niewłaściwa ingerencja człowieka w jeziora i rzeki jest często nieodwracalna, dlatego międzyinstytucjonalna współpraca dla mazurskich jezior i rzek to ważny krok dla ochrony przed dewastacją przyrody, która jest niedopuszczalna – dodał Prezes Wód Polskich Przemysław Daca.

Celowe niszczenie ekosystemu Krainy Wielkich Jezior

Usuwając szuwary, niszczone są potencjalne miejsca lęgowe wielu gatunków ptactwa oraz środowisko życia pozostałych gromad zwierząt ściśle powiązanych z ekosystemami wodnymi m. in.: ryb, płazów, gadów, ssaków, czy owadów. System korzeniowy roślinności strefy brzegowej pełni funkcję naturalnego umocnienia brzegów zbiorników wodnych – zapobiegając procesom erozji wodnej.

Strefa brzegowa charakteryzująca się różnorodnością występujących gatunków roślin ma nieoceniony wpływ na jakość wody. Roślinność oczyszcza wody z fosforanów, azotanów, metali ciężkich oraz innych toksycznych dla zwierząt wodnych substancji i natlenia dno zbiorników wodnych, co ma przede wszystkim duże znaczenie w przypadku małych, płytkich jezior.

Koniec z pobłażliwością dla wrogów ekologii

Zgodnie z art. 475 ustawy Prawo wodne za niszczenie lub uszkadzanie brzegów wód śródlądowych grozi kara grzywny, ograniczenia wolności lub kara pozbawienia wolności do roku. Zdarza się jednak, że wyroki i niskie kary grzywny wliczone są w koszt nielegalnych, często milionowych prac prowadzonych nad brzegami jezior i rzek. Mają miejsce również przypadki, że organy ścigania nielegalny proceder niszczenia środowiska naturalnego traktują bez należytej uwagi. Teraz ma się to zmienić. Nie ma naszej zgody na dewastację krajobrazu Mazur! Tylko wspólne prace na rzecz ochrony wód przed dewastacją, mogą przynieść wymierne efekty – zaznaczył wiceminister Ozdoba.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Artykuł Mazurskie jeziora i rzeki będą lepiej chronione przed powszechną dewastacją pochodzi z serwisu RAPORT CSR.