Stan ochrony przyrody w polskich lasach się pogarsza i zmniejsza się ich potencjał w kwestiach ochrony klimatu – alarmują organizacje pozarządowe. Lasy są wycinane masowo, często wycinki dotyczą nawet wiekowych dębów, buków czy grabów. Problemem jest niewłaściwie prowadzona gospodarka leśna, obejmująca 1/4 powierzchni całego kraju. Ekolodzy zarzucają, że jest ona prowadzona niezgodnie z prawem Unii Europejskiej i wymogami ochrony przyrody. Wiele zarzutów dotyczy Lasów Państwowych.

– Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną na podstawie planów urządzenia lasu, które nie podlegają kontroli sądowej, czyli jako społeczeństwo nie mamy dostępu do wymiaru sprawiedliwości, nawet jeżeli wycinki są nielegalne albo też prowadzone są sprzecznie z wymogami ochrony przyrody – mówi agencji informacyjnej Newseria Biznes Sylwia Szczutkowska.

Jak dodaje, do takiej sytuacji doszło w 2017 roku w Puszczy Białowieskiej. Groźba wycinki terenów chronionych wywołała sprzeciw opinii publicznej, odbył się nawet Marsz dla Puszczy, który przeszedł ulicami Warszawy. Organizacje nie mogły wówczas powstrzymać wycinek na drodze sądowej – musiały się zgłosić do Komisji Europejskiej.

Kolejnym zagrożeniem jest fakt, że gospodarka leśna prowadzona przez Lasy Państwowe nie uwzględnia wymogów ścisłej ochrony gatunkowej roślin i zwierząt.

– To znaczy na przykład, że w okresie lęgowym ptaków w całej Polsce prowadzone są wycinki, zwierzęta są płoszone, niszczone są siedliska tych zwierząt i nie ma żadnego mechanizmu, żeby chociażby te negatywne oddziaływania zminimalizować. Ponadto te wycinki prowadzone są w sposób bardzo szkodliwy, który ma destrukcyjny wpływ na bioróżnorodność – tłumaczy ekspertka Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

Alarmujące jest to, że stan ochrony siedlisk leśnych Natura 2000 w Polsce się pogarsza – właśnie przez gospodarkę leśną. Ponad połowa z nich jest chroniona w niewłaściwy sposób, a stan 1/3 siedlisk pogorszył się w odniesieniu do poprzednio badanego okresu.

– Prowadzona jest chemizacja pestycydami lasów, więc wszystkie organizmy, które zostały zainfekowane pestycydami, giną, a następnie stanowią pożywienie dla kolejnych. Nie wiemy de facto, jakie są tego konsekwencje, ponieważ nie przeprowadza się rzetelnych badań na ten temat – mówi Sylwia Szczutkowska. – Tych zagrożeń jest bardzo dużo i wymagają one pilnego rozwiązania.

Problemem jest to, że tylko 3 proc. lasów znajduje się pod ochroną w formie parków narodowych bądź rezerwatów przyrody. Cała reszta, jak mówi ekolożka, jest „bardzo intensywnie eksploatowana gospodarczo”. Organizacje postulują, by wyłączyć 20 proc. najbardziej wartościowych przyrodniczo lasów w Polsce z funkcji produkcyjnej, a także by funkcje przyrodnicze i społeczne lasów stały się tak samo wartościowe jak produkcyjna.

– Aby zbudować jakąś równowagę, powinniśmy objąć ochroną większe obszary terenów leśnych, a naprawdę mamy co chronić. Na ochronę czekają Puszcza Białowieska, Puszcza Karpacka, Pogórze Przemyskie, Puszcza Świętokrzyska, Bukowa, tereny, które chronią jeszcze naturalne fragmenty lasów, starodrzewie. Mamy jeszcze w Polsce cenną przyrodę i powinniśmy zacząć ją skutecznie chronić – ocenia ekolożka.

Do tego konieczne jest zwiększenie nadzoru nad działalnością Lasów Państwowych. Spółka nie tylko przeznacza niewielką część przychodów na ochronę przyrody, ale także prowadzi inne inwestycje, które nie mają wiele wspólnego z zarządem nad lasami, co niepokoi organizacje ekologiczne.

– Ogromnym problemem jest to, że to bardzo dochodowe użytkowanie polskiej przyrody przez Lasy Państwowe w ogóle nie przekłada się na finansowanie polskiej przyrody. W 2021 roku zaledwie 0,5 proc. przychodów zostało przekazane na ochronę przyrody. To skandalicznie mało – podkreśla Sylwia Szczutkowska. – Szczególnej troski i uwagi wymaga to, żeby uniemożliwić tego typu działania i sprawiedliwie redystrybuować środki, które pochodzą z wycinki polskich lasów.

Stan lasów stał się przedmiotem zaniepokojenia społecznego, o czym może świadczyć rosnąca liczba oddolnych inicjatyw na rzecz ich ochrony. Jak podkreślają przedstawiciele Fundacji Lasy i Obywatele, zidentyfikowano w Polsce prawie 400 oddolnych obywatelskich inicjatyw leśnych, z których 153 działa długoterminowo. Zwracają więc uwagę na potrzebę urealnienia dostępu do informacji o lasach oraz społecznego udziału w decyzjach o nich. Ich zdaniem mimo formalnych gwarancji społecznego wpływu na decyzje o lasach obecnie w praktyce nie istnieją mechanizmy gwarantujące uwzględnianie interesu społecznego w gospodarce leśnej.

– Strona społeczna ma konkretne i jasne postulaty, niestety dzisiaj obecna władza jest głucha na te postulaty, nie reaguje, nie chce wejść w dialog. I to jest bardzo przykre, bo to są zmiany konieczne nie tylko z punktu widzenia dobrostanu naszych dzieci, czyli dzieci ekologów, aktywistów, ale także dzieci i wnuków polityków, więc to jest w naszym wspólnym interesie, żebyśmy wspólnie usiedli i rozmawiali na temat nowelizacji ustawy o lasach – mówi ekspertka Pracowni na rzecz Wszystkich Istot.

Organizacje ekologiczne podkreślają, że powinien się w niej znaleźć m.in. przepis zapewniający zaskarżalność do sądów planów urządzenia lasu oraz publicznie dostępny monitoring pozyskania drewna. Wówczas każdy właściciel lasu przed przystąpieniem do wycinki podlegałby kontroli. Nowelizacja miałaby pozwolić na pozyskanie większej kontroli nad wydatkami Lasów Państwowych.

– Nie zakładamy scenariusza, że nic się w temacie ochrony i poprawy ochrony polskich lasów nie zmieni, musimy to zrobić dla własnego dobra. Znajdujemy się w bardzo ważnym momencie, bo bez skutecznej ochrony lasów nie poradzimy sobie z przeciwdziałaniem skutkom zmian klimatu czy z ochroną bioróżnorodności. Jeżeli stracimy tę przyrodę lasów, to ewidentnie podcinamy gałąź, na której wszyscy siedzimy jako społeczeństwo i cywilizacja – podsumowuje Sylwia Szczutkowska.

Źródło: Newseria

Artykuł Stop masowemu wycinaniu lasów w Polsce! pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Pożar lasów w Parku Narodowym Czeska Szwajcaria wybuchł 24 lipca w niedzielę rano. Żywioł rozprzestrzenił się na obszarze o powierzchni około 300 hektarów na pograniczu czesko-niemieckim, okkoło 50 kilometrów od południowo-zachodniej granicy Polski.

Do akcji gaśniczej ściągnięto strażackie siły z całych Czech i z zagranicy, w tym również z Polski. Akcję około 700 strażaków utrudnia trudno dostępny, skalny teren. Ogniowi bardzo sprzyjają zaatakowane przez korniki zwały drewna, którego nie wywożono. Wysuszone, jest doskonałą pożywką dla płomieni. Strażacy liczą, że rozpoczęte w sobotę opady deszczu i spadek temperatury przyczynią się do wygaszenia pożaru. Z drugiej strony niski pułap chmur uniemożliwił start samolotom gaśniczym.

Polscy strażacy razem z policyjnymi pilotami, z wykorzystaniem śmigłowca Black Hawk i zbiornika Bambi Bucket, pomagali w walce z pożarem Parku Narodowego Czeska i Saska Szwajcaria. Jak informowała 29 lipca Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, przez pięć dni działań w Republice Czeskiej policjanci oraz strażacy wykonali 16 lotów i 489 zrzutów wody, co daje ok. 1 467 ton wody podanych na pożar. 30 lipca polska grupa zakończyła misję pomocy Czechom.

🇵🇱👮‍♂️👨‍🚒🇨🇿#MisjaCzechy – trzeci dzień trwa akcja. Policyjna załoga S-70i Black Hawk z 4 policjantami na pokładzie oraz 3 strażaków @KGPSP. Dotychczas wykonali 176 zrzutów przy pomocy zbiornika Bambi Bucket, co daje 528 ton wody zrzuconej w miejsce pożaru. #POMAGAMYiCHRONIMY 🇨🇿🇵🇱 pic.twitter.com/Koth8rbNMH

— Polska Policja 🇵🇱 (@PolskaPolicja) July 28, 2022

W opinii ekspertów, starty przyrodnicze są jednak ogromne a ich skutki będą odczuwalne przez dekady.

pic.twitter.com/I4JqIa6OiO

— HZS Ústeckého kraje (@HzsUlk) July 26, 2022

Brak wycinania i wywożenia drzewostanu zaatakowanego przez korniki zaowocował spotęgowaniem ekologicznej pożarowej katastrofy. Co stawia w nowym świetle spór o usuwanie zaatakowanych przez kornika drukarza drzew w Puszczy Białowieskiej, który rozpoczął się w 2016 roku. Minister środowiska, prof. Jan Szyszko stał na stanowisku, że kornika można pokonać jedynie poprzez usuwanie zainfekowanych drzew.

Spotkała go za to fala ostrej krytyki ze strony organizacji ekologicznych i opozycji, które uważały, że przyroda sama się upora z kornikiem i że jego występowanie jest zjawiskiem naturalnym. Wspierani przez przedstawicieli opozycji ekolodzy zgłosili sprawę do Komisji Europejskiej, ta z kolei do unijnego Trybunału Sprawiedliwości. W 2018 r. Trybunał uznał, że wycinka drzew w Puszczy Białowieskiej była niezgodna z prawem unijnym. Po tej decyzji z terenu puszczy wycofano sprzęt ciężki.

Tu przy okazji warto wyjaśnić, że ekologiczne organizacje błędnie posługują się słowem „wycinka”, które faktycznie oznacza wycięcie lasu z zamysłem przeznaczenia gruntu na inne cele niż leśne, np. autostrady, a nie samo wycinanie.

Lasy Państwowe jednak uważają, że z kornikiem należy walczyć aktywnie. Szczególnie, że takiej gradacji kornika nie było od dawna. „Zdaniem leśników, ekolodzy proponują przeprowadzenie w Puszczy Białowieskiej ryzykownego eksperymentu. Podobne doświadczenia prowadzą Czesi we fragmencie zniszczonego przez korniki lasu w Parku Narodowym Szumawa czy Niemcy w Parku Narodowym Lasu Bawarskiego. Tymczasem polscy ekolodzy chcą dokonać eksperymentu na całym obszarze Puszczy Białowieskiej – najcenniejszego lasu w Europie” – alarmowały Lasy Państwowe już w 2017 roku.

Nie rozstrzygając tego sporu trzeba zauważyć, że czeski przypadek pokazuje, iż poza samym niszczeniem lasów przez korniki (np. już 25 proc. świerków w Puszczy Białowieskiej jest martwa), zaleganie zaatakowanego przez nie drewna sprzyja szybkiemu rozprzestrzenianiu się pożarów. O które w obliczu suszy hydrologicznej jest coraz łatwiej. Co oznacza, że Lasom Państwowym przybył ważny argument na rzecz usuwania chorych drzew, a już na pewno zalegającego drewna. Natomiast ekologom, wspierającym ich politykom i Komisji Europejskiej przybył problem do przemyślenia.

Źródło: Polska Policja/Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej/Lasy Państwowe/ HZS Ústeckého kraje

Artykuł Pożar w Czeskiej Szwajcarii osłabia argumentację ekologów w sprawie kornika drukarza [ANALIZA, WIDEO] pochodzi z serwisu RAPORT CSR.