Religia, wojna i polityka wpływają nie tylko na społeczeństwa. Oddziałują także na ewolucję dzikiej przyrody w miastach. Międzynarodowy zespół ponad 30 biologów z pięciu kontynentów przeanalizował te zależności. Badania, prowadzone pod kierunkiem prof. dr hab. Marty Szulkin z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, ukazały się w Nature Cities. Pokazują, jak zjawiska społeczne, kulturowe i polityczne kształtują miejskie ekosystemy.

Ewolucja w mieście: dryft i przepływ genów

Miejskie środowiska wpływają na procesy biologiczne. Naukowcy wskazują na zmniejszony przepływ genów, dryft genetyczny, mutacje czy zmiany fenotypów. – Dryft genetyczny to losowa zmiana częstości alleli w populacji. Im mniejsza populacja, tym mniejsza różnorodność genów – tłumaczy prof. Marta Szulkin. Gdy środowisko się zmienia, mniejsze populacje mają trudności z adaptacją. Mogą nie przetrwać.

Ważny jest też przepływ genów. Jeśli np. jeż nie dotrze do partnerki, jego materiał genetyczny nie zostaje przekazany dalej. Przeszkody w mieście – jak ogrodzenia czy ruchliwe drogi – utrudniają migrację zwierząt. Prowadzi to do kojarzenia się blisko spokrewnionych osobników. Tak powstaje wsobność, która ujawnia wady genetyczne.

Wojna zmienia ekosystemy miast

Konflikty zbrojne mają wpływ także na dziką przyrodę. Od 1946 do 2014 roku na świecie odnotowano 254 wojny. Wojna w Ukrainie pokazuje, jak destrukcyjny może być ten wpływ. Bombardowania i pożary zniszczyły ogromne połacie lasów. Zakłóciły przepływ genów i spowodowały wyginięcie wielu gatunków. W Charkowie zniknęły wróble domowe. Przetrwały tylko na rynku, gdzie handel funkcjonował mimo wojny.

– W czasie wojny drzewa są wycinane na opał. To eliminuje siedliska wielu gatunków i zaburza sieć troficzną – mówi prof. Szulkin. – Gdy zabraknie ptaków, rośnie liczba owadów. To może ułatwiać rozprzestrzenianie się szkodników lub chorób. Przykład Chin z lat 60. pokazuje, że eliminacja wróbli może mieć tragiczne skutki. Wtedy ich brak doprowadził do plagi szarańczy i głodu. Dziś podobne zagrożenie występuje na południu Ukrainy. W niektórych obwodach szarańcza niszczy pola słonecznika.

Wojna sprzyja też rozprzestrzenianiu się nowych gatunków. W miastach Ukrainy pojawiły się między innymi koniczyna kanadyjska, łopian większy i chrząszcz piaskowy. Zniszczenie zapory w Kachowce zalało rozległe tereny. Ekosystemy zniknęły w ciągu jednej doby. – Wojna resetuje ekosystemy. Ale ludzie tam wrócą. I pytanie brzmi – co zastaną? – zastanawia się prof. Szulkin.

Święte miejsca wspierają miejską przyrodę

Religia również wpływa na ewolucję. Miejsca kultu mogą chronić bioróżnorodność, ale mogą ją też zaburzać. 77 procent ludzkości wyznaje jedną z czterech głównych religii świata. Miejsca święte to często zielone enklawy w miastach. Badacze wskazują, że mogą pełnić funkcję siedlisk i korytarzy ekologicznych.

W Zimbabwe czy Indiach święte gaje chronią lokalne gatunki. Ale niektóre praktyki religijne przynoszą szkody. Na przykład wypuszczanie amerykańskich żab byczych w Azji przez społeczności buddyjskie. Skutkiem był spadek liczebności lokalnych gatunków wodnych. W Indiach codzienne dokarmianie szczurów w świątyni Karni Mata prowadzi do nadmiernej ich liczby. W Japonii klasztory chronią jelenie sika, których populacja rośnie do nienaturalnego poziomu.

Także w Europie także są pozytywne przykłady. Na warszawskim cmentarzu żydowskim sikory lęgną się w skrzynkach. W Londynie rude lisy zasiedliły cmentarz Brompton. Badania prof. Piotra Skórki wykazały, że wokół wiejskich kościołów w Polsce ptaków jest więcej niż w okolicznych gospodarstwach.

Religia wpłynęła też na selekcję niektórych gatunków. W klasztorach udomowiono króliki. Produkcja wina wpłynęła na drożdże. W archiwach brytyjskich klasztorów opisano działki, gdzie nie stosowano herbicydów. Zachowały się tam pierwotne szczepy roślin. – Miejsca kultu mają ogromny potencjał do ochrony przyrody. To moja osobista krucjata – mówi prof. Marta Szulkin.

Polityka kształtuje środowisko miejskie

Polityka lokalna i państwowa decyduje o tym, jak wygląda zieleń w miastach. Czy mamy parki, ogródki działkowe, skwery – to efekt decyzji władz. – Pasy zieleni to schronienie dla wielu gatunków, które bez nich nie przeżyją w mieście – wskazują naukowcy.

Prof. Szulkin zwraca uwagę na ogródki działkowe. – Ogródki działkowe w Warszawie zajmują ponad 1000 hektarów. To powierzchnia porównywalna z miejskimi parkami.

Europejski Zielony Pas to przykład pozytywnej zmiany. Powstał po upadku komunizmu. Biegnie wzdłuż dawnej Żelaznej Kurtyny. Obejmuje 12 tysięcy kilometrów chronionych terenów. Po 1989 roku w krajach Europy Środkowo-Wschodniej rozpoczęła się chaotyczna urbanizacja.

Badania porównujące Warszawę, Budapeszt, Pragę, Bukareszt i Sofię pokazały skutki tej transformacji. Zabudowa stała się gęsta, zmniejszyła się ilość zieleni. Zdjęcia satelitarne Warszawy pokazują, że nowe osiedla są znacznie bardziej zwarte niż te z okresu PRL. Decyzje planistyczne tworzą nowe ekosystemy. Wpływają na wielkość populacji i przepływ genów wśród miejskich gatunków.

Dlaczego to wszystko ma znaczenie?

Zrozumienie procesów ewolucji w miastach ma znaczenie praktyczne. Pozwala lepiej projektować przestrzenie miejskie. Chronić dziką przyrodę. Tworzyć miasta przyjazne zarówno ludziom, jak i naturze. – Przyroda nie jest gdzieś daleko. Jest obok nas. I zmienia się przez to, co robimy – podsumowuje prof. Marta Szulkin.

Źródło i cała informacja: Uniwersytet Warszawski/Serwis Naukowy

Artykuł Jak wojna, religia i polityka zmieniają miejską przyrodę? Pionierska analiza zespołu prof. Marty Szulkin pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Wojna na Ukrainie wpływa na zmiany klimatyczne w Europie

Ukraina doświadcza ekstremalnej i nietypowej fali upałów w obecnym lipcu. Według Ukraińskiego Centrum Hydrometeorologicznego, klimat na Ukrainie ociepla się szybciej niż w Europie. W niektórych rejonach obwodów odeskiego i chersońskiego już pojawiają się oznaki klimatu pustynnego.

Ukraińskie lasy cierpią z powodu wojny

Według Centrali Operacyjnej ds. rejestracji przestępstw przeciwko środowisku, ucierpiały ponad 3 miliony hektarów lasów na Ukrainie. To prawie jedna trzecia lasów Ukrainy. Część z nich przepadła na zawsze.

Do najbardziej dotkniętych regionów należy obwód czernihowski – około 400 000 hektarów; Region Sumy – 290 000 hektarów; obwód ługański – 200 000 hektarów; Obwód kijowski, żytomierski i charkowski – 120–160 000 ha.

Ukraińskie lasy płoną z powodu ciągłego ostrzału

Według rządowych raportów, rosyjska agresja militarna spowodowała trzy razy więcej pożarów lasów w 2022 roku w porównaniu do 2021 roku. Przed pełnoskalową wojną pożary dotykały do 10,000 hektarów ukraińskich lasów. W 2022 roku, gdy nie było susz, pożary dotknęły ponad 330,000 hektarów lasów.

Ekolodzy uważają, że pożary były fatalne dla lasów sosnowych – nie będą one w stanie się odrodzić w najbliższym czasie. Niektóre z tych obszarów nie zostaną zalesione przez dekady, ponieważ obecnie nie ma prawdziwych zim i opadów. Na Ukrainę dotarły wiatry i upały, więc odtworzenie lasów będzie trudniejsze.

Rozminowanie ukraińskich lasów potrwa dekady

Według Państwowej Agencji Zasobów Leśnych Ukrainy prawie 20% terytorium, czyli około 3 mln hektarów lasów, było objęte walkami o różnej intensywności.

Rosja eksploatowała te tereny w sposób chaotyczny, co komplikuje prace rozminowujące. Mieszkańcy terenów graniczących z lasami proszeni są o powstrzymanie się od spacerów i odpoczynku po lasach i pasach leśnych.

Rosjanie masowo wycinają i sprzedają ukraińskie lasy

Od początku wojny Rosjanie wycinali hektary lasów w celach komercyjnych lub w celu wzmocnienia swojej pozycji.

Ukraińska Państwowa Agencja Zasobów Leśnych podała, że ​​odkryła przykłady nielegalnego pozyskiwania drewna w obwodzie kijowskim oraz w północnych obwodach sumskiego i charkowskiego okupowanych przez Rosję na początku wojny. Wycięte drzewa to dąb, sosna, grab i jesion. W niektórych tymczasowo okupowanych wschodnich regionach Ukrainy lokalne „władze” otwarcie sprzedają drewno w mediach społecznościowych.

Skutki klimatyczne wspomagają niekontrolowaną deforestację

Niekontrolowana wycinka prowadzi do zmiany siedlisk, utraty bioróżnorodności i zwiększenia suchości. Proces ten przyczynia się również do globalnego ocieplenia, którego skutki już widzimy na Ukrainie.

Zmiany klimatyczne a plony

Wraz ze stopniowym wzrostem temperatur, niezmienne opady prowadzą do deficytu wilgoci, co jest szczególnie zauważalne w produkcji warzyw. W rezultacie „pas warzywny” Ukrainy przesunął się na północ, bliżej dorzecza Dniepru – do obwodów czerkaskiego i połtawskiego.

Przykład wpływu zmian klimatycznych na plony: wzrost temperatur doprowadził do słabych zbiorów słonecznika latem 2023 roku w obwodach mikołajowskim i odeskim – roślina po prostu uschła. W południowych regionach tzw. „pasa słonecznikowego” rolnicy masowo rezygnują z uprawy słonecznika. Teraz można go zobaczyć na polach w obwodach żytomierskim i czernihowskim.

Pełny wpis na portalu X, przedstawiający też jeden z lasów, miejsca intensywnych walk: https://x.com/Gerashchenko_en/status/1814262370291630259

Artykuł Anton Heraszenko: Ukraina płonie. Wojna napędza zmiany klimatyczne pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Spowodowane wojną dodatkowe emisje gazów cieplarnianych do atmosfery Ukrainy, są równe prawie całkowitym emisjom w Holandii w ciągu roku.

Rok temu dodatkowe emisje CO2 do atmosfery wyniosły około 97 mln ton. W tym roku liczby te prawie się podwoiły. Szacowane straty środowiskowe przekraczają obecnie 11 miliardów dolarów.

Europejska Fundacja Klimatyczna i Greenhouse Gas Accounting Initiative w swoim raporcie za pierwszy rok wojny na pełną skalę zauważają, że najważniejszym źródłem emisji CO2 związanym z operacjami wojskowymi jest zużycie paliwa. Największe ilości są zwykle związane z wykorzystaniem paliwa lotniczego (co może stanowić ponad dwie trzecie całkowitego zużycia) i oleju napędowego (co może stanowić około 20% całkowitego zużycia).

Jak wskazano w ocenie, zużycie paliwa jest tylko częścią ogólnego wpływu na klimat. Inne połączone czynniki, takie jak ślad węglowy materiałów wykorzystywanych do produkcji sprzętu i amunicji oraz zamówienia różnych towarów i usług, prawdopodobnie przewyższają wpływ zużycia paliwa. Emisje z łańcuchów dostaw mogą być 2-5 razy wyższe niż emisje operacyjne wojska.

Należy zauważyć, że odbudowa infrastruktury jest również bardzo wysokoemisyjna, zwłaszcza biorąc pod uwagę znaczne szkody wyrządzone podczas wojny. W szczególności ataki na infrastrukturę energetyczną znacznie zwiększają emisje związane z odbudową w tym sektorze. Jednocześnie poważnie ucierpiały również sektory przemysłowy i handlowy, co mogło jeszcze bardziej zwiększyć poziom emisji w związku z pracami naprawczymi w tych sektorach – pisze „Ukraińska Prawda”.

[KOMENTARZ]

Niech za komentarz wystarczą słowa norweskiej ochotniczki, która od dwóch lat walczy w ukraińskim szturmowym oddziale Piechoty Morskiej, ledwo uszła z życiem z okrążenia, była ciężko ranna, którą wreszcie Putin kazał wpisać na listę szczególnie groźnych wrogów Rosji.

(Sandra Andersen Eira, https://x.com/DirtydozenEira o polu bitwy o Krynki: „Zdaję sobie sprawę, że moje oczy wyglądają jak martwe. Twoje też by tak wyglądały, gdybyś widział to, co ja, na przykład to miejsce. Odcisnęło się w mojej duszy do końca moich dni.  Jeśli widziałeś piekło, zaczynasz wierzyć w Boga. Byłam tam, w tym miejscu, i modliłam się każdego dnia, aż krwawił mi nos”.

Na filmie – Krynki, pole bitwy, przypominające pola bitew z I Wojny Światowej. A to jest rzeczywistość istniejąca pod naszym bokiem. Pamiętajmy, że za – z natury rzeczy suchymi statystykami – kryją się „oczy, które wyglądają jak martwe”.

Drugim komentarzem może być zdjęcie. Dzieci na tle wojny. Przypomina zdjęcie szkolnej wycieczki, złożonej z maluchów, zrobione tuż po zakończeniu II wojny światowej. Grupa dzieciaków na tle morza warszawskich ruin… To też są „oczy, które wyglądają jak martwe”.

Źródło i pełna treść informacji:

Ministerstwo Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych Ukrainy, „Ukraińska Prawda”

Przeczytaj też: https://raportcsr.pl/pie-koszty-klimatyczne-dwoch-lat-rosyjskiej-inwazji-wciaz-rosna/

Artykuł Ministerstwo Środowiska Ukrainy: Emisje związane z działaniami wojennymi wynoszą 180 mln ton CO2 [KOMENTARZ] pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Minister Zalewski ocenił kwestię odpowiedzialności społecznej sektora obronnego. Uznał, że każde wsparcie firm dla walczącej Ukrainy jest powinnością nie tylko ze względu na wspólne wartości, lecz także z powodu polskich interesów narodowych. A wsparcia potrzebują ochotnicy i ochotniczki z całego świata, w tym z Polski, walczący na froncie jako żołnierze, sanitariusze, czy wolontariusze którzy dostarczają walczącym potrzebne wyposażenie. Pomoc firm byłaby tym cenniejsza, że zbiórki publiczne nie pokrywają najważniejszych potrzeb.

Z ministrem Pawłem Zalewskim rozmawialiśmy podczas XXXI Welconomy Forum in Toruń.

Zapraszamy do obejrzenia rozmowy:

O dyskusji, czy inwestowanie w przemysł obronny jest zgodne z zasadami ESG, możesz przeczytać TUTAJ:

ESG a wojna. Szwedzki SEB zmienia swe zasady i dopuszcza inwestowanie w przemysł obronny

***

Stowarzyszenie Integracja i Współpraca w Toruniu – organizator Welconomy Forum in Toruń – to organizacja założona w roku 2000. Kontynuuje tradycje organizacji konferencji gospodarczych zainicjowanych przez Stowarzyszenie FORUM POLSKA – ZACHÓD, odbywających się w Międzyzdrojach w latach 1996-2000.

Partner Strategiczny Welconomy: Województwo Kujawsko-Pomorskie.

Partnerzy Instytucjonalni: Polski Fundusz Rozwoju, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Gmina Miasta Toruń, Krajowa Rada Izb Rolniczych, Światowe Centrum Słuchu, Medincus, Związek Banków Polskich, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Kujawsko-Pomorska Izba Rolnicza, Kirkland, Krus, Kujawsko-Pomorski Fundusz Rozwoju, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa.

Partnerzy Komercyjni: Krajowa Grupa Spożywcza, GHELAMCO, Maspex, Polskie Porty Lotnicze, ORLEN, Gra-Mar, TELECOM, Agro Ubezpieczenia, EMKA OIL, TZMO, Miejski Zakład Oczyszczania w Pruszkowie, Pesa, PCO, G-ENERGY, Efekt SA, Bronisze, Stowarzyszenie Rzeźników i Wędliniarzy Rzeczypospolitej Polskiej, ComCert, ZDB Rogowo, Nextbike, DGS Poland, Cedrob, Agrosieć, Fitovalor.

Partnerami medialnymi są: TVP3 Bydgoszcz, Gazeta Pomorska, Express Bydgoski, Obserwator Gospodarczy, Gazeta Nowości, Super Express, Express Biznesu, Capital24.tv, Polskie Radio PiK, Radio Gra, Poza Toruń, Tylko Toruń, Ototorun.pl, Przegląd Przemysłowy i Gospodarczy, Dziennik Bałtycki, Brief, Czerwona Szpilka, RaportCSR.pl, oESG.pl, PracodawcaGodnyZaufania.pl, magazyn „Raport ESG”.

Artykuł Paweł Zalewski: Wzmacnianie obronności to część społecznej odpowiedzialności biznesu pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych święto wypada w rocznicę uchwalenia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka 10 grudnia 1948 r. Dokument ten jest kamieniem węgielnym współczesnego systemu międzynarodowej ochrony praw człowieka – przypomina Rzecznik Praw Obywatelskich.

Wyznaczone przezeń standardy zostały przyjęte niemal na całym globie oraz powtórzone w najważniejszych międzynarodowych traktatach dotyczących praw człowieka, takich jak Europejska Konwencja Praw Człowieka i Międzynarodowe Pakty Praw Człowieka.

Tegoroczne obchody Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka odbywają się pod hasłem „Godność, wolność i sprawiedliwość dla wszystkich”. Jest ono nierozerwalnie związane z art. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, który stanowi: „Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw”. Autorzy hasła z Organizacji Narodów Zjednoczonych zwracają uwagę, że wartości wyrażone w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka w ostatnich latach znajdują się w ciągłym zagrożeniu. Podczas gdy świat mierzy się z nowymi wyzwaniami – pandemią, narastającymi konfliktami, kryzysem klimatycznym – wartości i prawa wskazane w PDPC oferują instrukcje jak działać, by nie pozostawić nikogo wykluczonym.

10 grudnia to również symboliczny koniec akcji „16 dni przeciw przemocy ze względu na płeć„. Ta międzynarodowa kampania kończy się w Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka właśnie po to, by podkreślić, że przemoc wobec kobiet jest równoznaczna z pogwałceniem praw człowieka. W ramach akcji Biuro RPO przygotowało szereg materiałów pod hasłem #PowiedzNiePrzemocy.

TUTAJ: Strona obchodów Międzynarodowego Dnia Praw Człowieka na portalu ONZ

Źródło: Biuro Rzecznika praw Obywatelskich

Artykuł Godność, wolność i sprawiedliwość dla wszystkich – 10 grudnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka pochodzi z serwisu RAPORT CSR.