Uniwersytet Warszawski - RAPORT CSR

Teoria umysłu idzie do szkoły. Jak edukacja włączająca sprzyja rozwojowi uczniów?

Joanna Osiecka — Thu, 02 Apr 2026 13:19:31 +0000

Wielu rodziców staje przed wyborem, czy wysłać swoje dziecko do zwykłej klasy, czy do klasy włączającej, gdzie uczą się dzieci pełnosprawne i te z niepełnosprawnościami. Badania naukowców z Wydziału Pedagogicznego UW pokazują, że dzieci w klasach integracyjnych szybciej uczą się rozumieć myśli i emocje własne oraz innych. Nie tylko lepiej współpracują i nawiązują relacje, ale rozwijają też inne ważne umiejętności społeczne i poznawcze, a przy tym są bardziej zmotywowane do nauki.

Teoria umysłu (ang. theory of mind, ToM) to termin z zakresu psychologii odnoszący się do umiejętności związanych z rozumieniem tego, jak poznajemy świat, i jak robią to inni. Obejmuje zdolności przypisywania stanów mentalnych sobie i innym osobom – takich jak przekonania, intencje, emocje czy wiedza – oraz rozumienie, że wpływają one na zachowanie. Jest to umiejętność dostrzegania, że inni ludzie mogą myśleć, wiedzieć lub wierzyć w coś innego niż my sami.

W praktyce oznacza to na przykład zdolność zrozumienia, że kolega z klasy może inaczej interpretować tę samą sytuację: jeśli nauczyciel zwrócił komuś uwagę, jedno dziecko może uznać to za niesprawiedliwe, a inne pomyśleć, że nauczyciel po prostu chciał pomóc.

Teoria umysłu i kompetencje

Kompetencje związane z teorią umysłu obejmują m.in. rozumienie emocji i intencji innych osób, przewidywanie ich zachowań na podstawie tego, co wiedzą lub w co wierzą, a także świadomość własnej niewiedzy. Ważnym elementem jest również zdolność dostrzegania, że inni mogą mieć tzw. fałszywe przekonania, tj. mogą wierzyć w coś, co nie jest prawdą. Poziom tych umiejętności rozwija się stopniowo w trakcie dzieciństwa i różni się między ludźmi. Można być w tym zakresie mniej lub bardziej biegłym – a więc mieć lepiej lub gorzej wykształconą teorię umysłu.

Badacze z Wydziału Pedagogicznego Uniwersytetu Warszawskiego, działający pod kierunkiem dr hab. Joanny Smogorzewskiej, prof. ucz., od kilku lat analizują związki między teorią umysłu a tzw. edukacją włączającą – modelem kształcenia, w którym w jednej klasie uczą się wspólnie dzieci pełnosprawne oraz uczniowie z niepełnosprawnościami.

Ponieważ kompetencje związane z ToM odgrywają ważną rolę w funkcjonowaniu społecznym i poznawczym człowieka, naukowcy sprawdzają, w jaki sposób środowisko klasy włączającej wpływa na ich rozwój. Wyniki takich badań mogą pomóc lepiej zrozumieć mechanizmy rozwoju społeczno-poznawczego dzieci oraz wskazywać, jakie formy organizacji nauczania lepiej służą uczniom, i z jakiego powodu.

W różnorodności siła

We wcześniejszych badaniach zespół prof. Smogorzewskiej wykazał, że edukacja w klasach włączających wiąże się z szybszym rozwojem teorii umysłu zarówno u dzieci pełnosprawnych, jak i tych z niepełnosprawnościami, nie było jednak jasne, jakie mechanizmy stoją za tym zjawiskiem.

Dlatego w kolejnych badaniach naukowcy postanowili ponownie przyjrzeć się temu zagadnieniu i spróbować określić czynniki, które mogą za nie odpowiadać. Ich identyfikacja jest istotna, ponieważ pozwala zrozumieć, co konkretnie sprzyja doskonaleniu umiejętności kluczowych dla ToM.

W najnowszym projekcie badawczym naukowcy skupili się przede wszystkim na uczniach bez orzeczeń o niepełnosprawności, sprawdzając, jak rozwija się u nich teoria umysłu w różnych środowiskach szkolnych.

Analizie poddano wyniki 614 typowo rozwijających się dzieci z klas 1–3. Część z nich – 285 uczniów w 24 oddziałach – uczyła się w klasach włączających, w których razem z nimi kształcą się dzieci z niepełnosprawnościami. Pozostałych 329 uczniów – z 21 oddziałów – uczęszczało do klas tradycyjnych.

Badanie zdolności istotnych dla teorii umysłu przeprowadzono trzykrotnie w ciągu dwóch lat, co pozwoliło na określenie stopnia postępów. Wykorzystywano przy tym różne metody badawcze: kwestionariusze i skale, analizę przebiegu lekcji, a także zadania oparte na historyjkach ilustracyjnych.

Klasy włączające a klasy tradycyjne

Wyniki ponownie wskazały na przewagę klas włączających – dzieci uczące się w takim środowisku wykazywały szybszy rozwój kompetencji związanych z teorią umysłu niż ich rówieśnicy z klas tradycyjnych.

Jakie są przyczyny tego stanu rzeczy? Po pierwsze, działa tu mechanizm wynikający z tzw. hipotezy różnorodności – diversity hypothesis. Fakt, że w jednej klasie uczą się zarówno dzieci pełnosprawne, jak i te z niepełnosprawnościami, powoduje, że uczniowie nieustannie konfrontują się z rówieśnikami myślącymi i rozwijającymi się inaczej, posiadającymi inne potrzeby i odmienny sposób patrzenia na świat. Częściej obserwują zachowania, które są dla nich niezrozumiałe czy trudne do przewidzenia. To wpływa na konieczność stworzenia sobie obrazu umysłu innego człowieka jako kogoś odrębnego od nas – zauważenie i zaakceptowanie, że jego myśl podąża czasem zupełnie innymi ścieżkami.

– Nasze badania wpisują się w szerszy trend. My zajęliśmy się problematyką dzieci z niepełnosprawnościami w klasie, ale ostatnio ludzie w ogóle zaczęli się interesować zagadnieniem różnie pojmowanych „innych”, np. dzieci migranckich w szkole. Działa tu ta sama zasada: chodzi o różnorodność i o to, co dzięki niej możemy otrzymać – mówi prof. dr hab. Grzegorz Szumski, współautor badań.

Teoria umysłu jest pojęciem szczególnie ważnym w badaniach nad rozwojem społecznym dzieci, których sposób funkcjonowania poznawczego jest neuroatypowy – na przykład dzieci w spektrum autyzmu. Koncepcja ToM pomaga opisywać i lepiej rozumieć różnice, ponieważ dotyczy tego, w jaki sposób ludzie rozpoznają myśli, przekonania i emocje innych osób, pozwala więc określić, na czym polega inność poznawcza między konkretnymi osobami.

Nauczyciele umysłu

Istotną rolę w tym procesie odgrywa nauczyciel. We wspomnianym wcześniej badaniu, w klasach włączających znacznie częściej pojawiały się rozmowy dotyczące myślenia, reakcji na bodźce i motywacji – czyli zagadnień związanych z teorią umysłu.

Nauczyciele komentowali sytuacje pojawiające się podczas lekcji, zwracali uwagę na sposób wyrażania emocji, pytali uczniów o powody działania i zachęcali do zastanawiania się nad tym, dlaczego ktoś zachował się w określony sposób. Dzięki temu dzieci uczą się lepiej rozumieć zarówno własne reakcje, jak i zachowania innych koleżanek i kolegów.

– W ramach badań przygotowaliśmy między innymi dzienniczek, o którego uzupełnianie poprosiliśmy nauczyciela. Zadanie polegało na tym, aby pisał w nim codziennie przez tydzień, uwzględniając wszystko, co robił z dziećmi podczas lekcji. I rzeczywiście, okazało się, że w edukacji włączającej komentarzy związanych z tzw. mentalizacją, czyli określaniem stanów umysłu czy emocji, było znacznie więcej – mówi prof. Joanna Smogorzewska.

Co ciekawe, w klasie tradycyjnej, jeśli takie wypowiedzi nauczyciela się pojawiały, to zwykle kierował on je do tych dzieci, które radzą sobie lepiej – prawdopodobnie dlatego, że są bardziej aktywne i to na nich skupia się naturalnie wysiłek prowadzącego lekcje. Tymczasem w klasach włączających to głównie uczniowie o specjalnych potrzebach spotykają się z większą troską, ponieważ nauczyciele dbają o to, aby ci „nie pozostawali w tyle”. Dzięki temu podnosi się ogólny poziom nauczania w klasie, ale dzieci pełnosprawne także korzystają na uczestnictwie w takim procesie edukacyjnym – choćby pośrednio, przez obserwację.

Teoria umysłu kontra samotność

Przy analizie, jak teoria umysłu wiąże się z postępami dziecka w szkole, należy zwrócić uwagę na kilka aspektów. To nie tylko kompetencje poznawcze, które wpływają na osiągnięcia szkolne i rozwój intelektualny, ale także umiejętności społeczne i relacyjne. Badania zespołu prof. Smogorzewskiej pokazują, na jak różne sposoby te sfery są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie się wspierają.

Naukowcy z Wydziału Pedagogicznego przyglądają się m.in. poczuciu samotności wśród uczniów i jego związkowi z teorią umysłu. Badania wykazują, że dzieci o mniej rozwiniętych kompetencjach z zakresu ToM częściej odczuwają izolację. Ma to związek z poziomem empatii – dzieci, które słabiej rozumieją i współodczuwają emocje innych, częściej czują się osamotnione.

W klasach włączających nauczyciel buduje atmosferę, w której dzieci mogą wyjaśniać swoje relacje i lepiej rozumieć proces nauki. Dzięki temu uczniowie czują się bezpieczniej, są bardziej otwarci na doświadczenia, łatwiej nawiązują kontakty z rówieśnikami i chętniej podejmują trudniejsze zadania.

Pokonać bariery

Wciąż pozostaje wiele czynników, które należy zbadać, aby lepiej zrozumieć dojrzewanie teorii umysłu, szczególnie w kontekście konfrontacji z innością. Interesujące są zwłaszcza ograniczenia tego procesu oraz pytanie, czy i jak można je pokonać. Nie jest bowiem jasne, czy umiejętność rozumienia myśli i przekonań innych rozwija się w tym samym stopniu w stosunku do dzieci z niepełnosprawnością, co do tych bez niej.

– Przeprowadziliśmy ostatnio wstępne badania. Okazało się, że uczniowie pełnosprawni znacznie gorzej rozumieją historyjki dotyczące teorii umysłu, gdy bohaterem jest dziecko z niepełnosprawnością, niż identyczne opowiastki, w których dziecko jest takie jak oni. Naszym następnym krokiem będzie więc zbadanie, czy uczestnictwo w edukacji włączającej nie tylko ogólnie poprawia rozumienie innych, ale także – w szczególności – uczniów o specjalnych potrzebach przez tych, którzy ich nie mają. To coś, czego jeszcze nie wiemy – mówi prof. Joanna Smogorzewska.

Można jednak już stwierdzić, że edukacja włączająca sprzyja rozwojowi kompetencji społeczno-poznawczych u dzieci. Choć w debacie publicznej pojawiają się emocjonalne i pełne wątpliwości opinie, wyniki badań naukowych dostarczają solidnych argumentów potwierdzających korzyści płynące z nauczania integracyjnego – w klasach włączających.

Źródło: Źródło: serwisnaukowy.uw.edu.pl

To też może Cię zainteresować

„Włączanie wykluczonych grup – remedium na pogłębiający się deficyt kadrowy?” Debata Forum Pracownika i Pracodawcy

„W kobiecym interesie. Bez wyjątku” – jak Gedeon Richter wspiera kobiety, które czują mocniej

Artykuł Teoria umysłu idzie do szkoły. Jak edukacja włączająca sprzyja rozwojowi uczniów? pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Cyfrowy bliźniak URE – będzie rewolucja w procesie taryfowym w ciepłownictwie

Joanna Osiecka — Mon, 20 Oct 2025 04:09:21 +0000

Cyfrowy Bliźniak URE jest wspólną inicjatywą Uniwersytetu Warszawskiego, Urzędu Regulacji Energetyki i Ministerstwa Cyfryzacji. Ma ona zrewolucjonizować proces taryfowy w ciepłownictwie – łącząc naukę, administrację i technologię w nowatorskim narzędziu opartym o AI. Projekt ułatwi dostęp do usług publicznych oraz usprawni pracę URE w obszarze taryfowania ciepła.

17 października odbyło się uroczyste podpisanie „Porozumienia o współpracy”. Dokument sygnowali:

Dariusz Standerski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Cyfryzacji,
Renata Mroczek, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki,
ucz. dr hab. Sławomir Żółtek, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW oraz
dr hab. Filip Elżanowski, Kierownik Centrum Transformacji Energetycznej (CTE).

– Cyfrowy Bliźniak URE to projekt, w którym nauka, administracja i Regulator łączą kompetencje, aby tworzyć narzędzia wspierające instytucje publiczne i edukację. Model tego typu może być skalowalny także na inne obszary – wszędzie tam, gdzie synergia wiedzy prawnej, doświadczenia instytucji i innowacji cyfrowych wspiera transformację państwa i ułatwia pracę administracji publicznej. – powiedział prof. ucz. dr hab. Sławomir Żółtek, Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

Czym jest sam cyfrowy bliźniak?

Cyfrowy bliźniak jest wirtualnym modelem rzeczywistego obiektu, procesu lub systemu, zbudowanym w oparciu o dane z jego działania. Pozwala analizować i testować różne scenariusze w środowisku cyfrowym. Takie rozwiązanie wspiera planowanie, optymalizację i podejmowanie decyzji w oparciu o dane. W administracji publicznej może służyć m.in. do analizy danych i usprawniania pracy urzędów.

Korzyści z projektu Cyfrowego Bliźniaka URE

Cyfrowy Bliźniak URE wpisuje się w cele Europejskiej Dekady Cyfrowej, zgodnie z którymi do 2030 roku 90% usług publicznych w UE ma być dostępnych online. Projekt obejmuje trzy wymiary:

urzędowy, czyli wsparcie dla urzędników w analizie przedkładanego przez przedsiębiorstwa materiału i dokumentowaniu postępowania,
rynkowy, tworząc bardziej uporządkowany proces taryfowy dla przedsiębiorstw ciepłowniczych, sprzyjający eliminacji błędów we wnioskach i dokumentach składanych w toku postępowania, a także
edukacyjny – będzie działał jako model dydaktyczny dla studentów prawa i administracji, umożliwiający ćwiczenie umiejętności w realistycznych symulacjach postępowań.

– Urząd Regulacji Energetyki z otwartością wkracza w cyfrowe realia, wytyczając nowe ścieżki, którymi mogą podążać inne podmioty. Dla Urzędu cyfryzacja z wykorzystaniem AI to inwestycje w rozwiązania, które usprawnią codzienną pracę i pozwolą lepiej wykorzystywać napływające dane. Cyfrowy Bliźniak URE to projekt, który pomoże przyspieszyć proces taryfowy dla ciepła – jeden z kluczowych obszarów działalności Regulatora. To rozwiązanie oparte na połączeniu teorii z praktyką będzie wzmacniać urząd, wspierać przedsiębiorstwa i tworzyć stabilniejsze otoczenie dla całego rynku. Cieszę się, że to rozwiązanie będzie mogło być realnie wdrożone i w pełni wykorzystane w URE – kontynuowała Renata Mroczek, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki.

Współpraca na rzecz cyfryzacji

– Cyfrowy Bliźniak URE jest projektem, który wpisuje się w kierunki rozwoju cyfryzacji państwa. Tworzymy środowisko symulacyjne – tzw. piaskownicę, w której można testować procesy, analizować dane i usprawniać procedury, zanim zostaną wdrożone w praktyce.To współpraca nad rozwiązaniem, które podnosi efektywność instytucji publicznych, wspiera stabilność i rozwija nowe standardy pracy z danymi. Takie inicjatywy chcemy wspierać i przenosić na kolejne obszary administracji – dodał dr Dariusz Standerski, wiceminister resortu cyfryzacji.

Łączenie różnorodnej wiedzy

W projekcie Cyfrowy Bliźniak URE powstaje efekt synergii środowisk:

URE wnosi mandat, ekspercką wiedzę i doświadczenie z postępowań taryfowych,
Ministerstwo Cyfryzacji odpowiada za spójność z polityką cyfrową państwa i rozwój narzędzi wspierających administrację,
Centrum Transformacji Energetycznej na WPiA UW prowadzi i koordynuje prace, integrując zaplecze naukowe i eksperckie.

CTE działa jako platforma współpracy, w której łączą się kompetencje prawa, rynku energii, cyfryzacji i dydaktyki. W prace angażują się urzędnicy URE, przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji, eksperci i środowisko akademickie. Dzięki temu projekt rozwijany jest w formule interdyscyplinarnej i obejmuje wszystkich uczestników procesu taryfowego.

Cyfrowy Bliźniak URE pełni również funkcję środowiska symulacyjnego: pozwala testować różne scenariusze, analizować dane i uczyć się na przykładach.

– W CTE koordynujemy i rozwijamy projekt, łącząc zaplecze naukowe i eksperckie. Dzięki tej współpracy powstaje rozwiązanie, które usprawnia działanie instytucji, ułatwia prowadzenie postępowań i wzbogaca dydaktykę. Naszą ambicją jest, aby wypracowany model stał się punktem odniesienia dla dalszej cyfryzacji procesów administracyjnych i otwierał przestrzeń do rozwijania kolejnych narzędzi wspierających nowoczesne państwo. – podsumował dr hab. Filip Elżanowski, Kierownik Centrum Transformacji Energetycznej WPiA UW.

Uroczystość podpisania porozumienia w sprawie Cyfrowego Bliźniaka URE poprzedziła XXVI Konferencję Wydziału Prawa i Administracji UW „International Regulatory Coordination of AI”, gromadzącą ekspertów z Polski i zagranicy.

Fot. WPiA UW

Więcej informacji znajdziesz na stronie Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego oraz na stronie Urzędu Regulacji Energetyki.

Źródło: WPiA UW

Artykuł Cyfrowy bliźniak URE – będzie rewolucja w procesie taryfowym w ciepłownictwie pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Jak wojna, religia i polityka zmieniają miejską przyrodę? Pionierska analiza zespołu prof. Marty Szulkin

Bogusław Mazur — Sat, 19 Jul 2025 04:07:18 +0000

Religia, wojna i polityka wpływają nie tylko na społeczeństwa. Oddziałują także na ewolucję dzikiej przyrody w miastach. Międzynarodowy zespół ponad 30 biologów z pięciu kontynentów przeanalizował te zależności. Badania, prowadzone pod kierunkiem prof. dr hab. Marty Szulkin z Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, ukazały się w Nature Cities. Pokazują, jak zjawiska społeczne, kulturowe i polityczne kształtują miejskie ekosystemy.

Ewolucja w mieście: dryft i przepływ genów

Prof. dr hab. Marta Szulkin. Zoolożka, kierowniczka Laboratorium Biologii Antropocenu na Wydziale Biologii UW. Jej zainteresowania naukowe obejmują takie zagadnienia, jak ekologia i ewolucja w mieście oraz biologia antropocenu. Fot. Anna Amarowicz.

Miejskie środowiska wpływają na procesy biologiczne. Naukowcy wskazują na zmniejszony przepływ genów, dryft genetyczny, mutacje czy zmiany fenotypów. – Dryft genetyczny to losowa zmiana częstości alleli w populacji. Im mniejsza populacja, tym mniejsza różnorodność genów – tłumaczy prof. Marta Szulkin. Gdy środowisko się zmienia, mniejsze populacje mają trudności z adaptacją. Mogą nie przetrwać.

Ważny jest też przepływ genów. Jeśli np. jeż nie dotrze do partnerki, jego materiał genetyczny nie zostaje przekazany dalej. Przeszkody w mieście – jak ogrodzenia czy ruchliwe drogi – utrudniają migrację zwierząt. Prowadzi to do kojarzenia się blisko spokrewnionych osobników. Tak powstaje wsobność, która ujawnia wady genetyczne.

Wojna zmienia ekosystemy miast

Konflikty zbrojne mają wpływ także na dziką przyrodę. Od 1946 do 2014 roku na świecie odnotowano 254 wojny. Wojna w Ukrainie pokazuje, jak destrukcyjny może być ten wpływ. Bombardowania i pożary zniszczyły ogromne połacie lasów. Zakłóciły przepływ genów i spowodowały wyginięcie wielu gatunków. W Charkowie zniknęły wróble domowe. Przetrwały tylko na rynku, gdzie handel funkcjonował mimo wojny.

– W czasie wojny drzewa są wycinane na opał. To eliminuje siedliska wielu gatunków i zaburza sieć troficzną – mówi prof. Szulkin. – Gdy zabraknie ptaków, rośnie liczba owadów. To może ułatwiać rozprzestrzenianie się szkodników lub chorób. Przykład Chin z lat 60. pokazuje, że eliminacja wróbli może mieć tragiczne skutki. Wtedy ich brak doprowadził do plagi szarańczy i głodu. Dziś podobne zagrożenie występuje na południu Ukrainy. W niektórych obwodach szarańcza niszczy pola słonecznika.

Wojna sprzyja też rozprzestrzenianiu się nowych gatunków. W miastach Ukrainy pojawiły się między innymi koniczyna kanadyjska, łopian większy i chrząszcz piaskowy. Zniszczenie zapory w Kachowce zalało rozległe tereny. Ekosystemy zniknęły w ciągu jednej doby. – Wojna resetuje ekosystemy. Ale ludzie tam wrócą. I pytanie brzmi – co zastaną? – zastanawia się prof. Szulkin.

Święte miejsca wspierają miejską przyrodę

Religia również wpływa na ewolucję. Miejsca kultu mogą chronić bioróżnorodność, ale mogą ją też zaburzać. 77 procent ludzkości wyznaje jedną z czterech głównych religii świata. Miejsca święte to często zielone enklawy w miastach. Badacze wskazują, że mogą pełnić funkcję siedlisk i korytarzy ekologicznych.

W Zimbabwe czy Indiach święte gaje chronią lokalne gatunki. Ale niektóre praktyki religijne przynoszą szkody. Na przykład wypuszczanie amerykańskich żab byczych w Azji przez społeczności buddyjskie. Skutkiem był spadek liczebności lokalnych gatunków wodnych. W Indiach codzienne dokarmianie szczurów w świątyni Karni Mata prowadzi do nadmiernej ich liczby. W Japonii klasztory chronią jelenie sika, których populacja rośnie do nienaturalnego poziomu.

Także w Europie także są pozytywne przykłady. Na warszawskim cmentarzu żydowskim sikory lęgną się w skrzynkach. W Londynie rude lisy zasiedliły cmentarz Brompton. Badania prof. Piotra Skórki wykazały, że wokół wiejskich kościołów w Polsce ptaków jest więcej niż w okolicznych gospodarstwach.

Religia wpłynęła też na selekcję niektórych gatunków. W klasztorach udomowiono króliki. Produkcja wina wpłynęła na drożdże. W archiwach brytyjskich klasztorów opisano działki, gdzie nie stosowano herbicydów. Zachowały się tam pierwotne szczepy roślin. – Miejsca kultu mają ogromny potencjał do ochrony przyrody. To moja osobista krucjata – mówi prof. Marta Szulkin.

Polityka kształtuje środowisko miejskie

Polityka lokalna i państwowa decyduje o tym, jak wygląda zieleń w miastach. Czy mamy parki, ogródki działkowe, skwery – to efekt decyzji władz. – Pasy zieleni to schronienie dla wielu gatunków, które bez nich nie przeżyją w mieście – wskazują naukowcy.

Prof. Szulkin zwraca uwagę na ogródki działkowe. – Ogródki działkowe w Warszawie zajmują ponad 1000 hektarów. To powierzchnia porównywalna z miejskimi parkami.

Europejski Zielony Pas to przykład pozytywnej zmiany. Powstał po upadku komunizmu. Biegnie wzdłuż dawnej Żelaznej Kurtyny. Obejmuje 12 tysięcy kilometrów chronionych terenów. Po 1989 roku w krajach Europy Środkowo-Wschodniej rozpoczęła się chaotyczna urbanizacja.

Badania porównujące Warszawę, Budapeszt, Pragę, Bukareszt i Sofię pokazały skutki tej transformacji. Zabudowa stała się gęsta, zmniejszyła się ilość zieleni. Zdjęcia satelitarne Warszawy pokazują, że nowe osiedla są znacznie bardziej zwarte niż te z okresu PRL. Decyzje planistyczne tworzą nowe ekosystemy. Wpływają na wielkość populacji i przepływ genów wśród miejskich gatunków.

Dlaczego to wszystko ma znaczenie?

Zrozumienie procesów ewolucji w miastach ma znaczenie praktyczne. Pozwala lepiej projektować przestrzenie miejskie. Chronić dziką przyrodę. Tworzyć miasta przyjazne zarówno ludziom, jak i naturze. – Przyroda nie jest gdzieś daleko. Jest obok nas. I zmienia się przez to, co robimy – podsumowuje prof. Marta Szulkin.

Źródło i cała informacja: Uniwersytet Warszawski/Serwis Naukowy

Artykuł Jak wojna, religia i polityka zmieniają miejską przyrodę? Pionierska analiza zespołu prof. Marty Szulkin pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Kolej na zielone tory rozwoju. PKP i UW wspólnie dla transformacji sektora

Joanna Osiecka — Tue, 10 Jun 2025 14:00:21 +0000

Polskie Koleje Państwowe S.A. oraz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego rozpoczęły współpracę, której celem jest wspieranie transformacji sektora kolejowego w kierunku zeroemisyjności. Podpisana umowa przewiduje opracowanie kompleksowej analizy prawnej, która ma ułatwić rozwój ekologicznej i nowoczesnej infrastruktury kolejowej w Polsce.

Celem niskoemisyjny transport szynowy

Eksperci Uniwersytetu Warszawskiego przeanalizują obowiązujące przepisy oraz bariery administracyjne, które utrudniają inwestycje w niskoemisyjny transport szynowy. Raport obejmie m.in. ocenę systemu EU ETS, możliwości finansowania kolei z dochodów z aukcji uprawnień do emisji CO2 oraz skuteczność procedur wdrażania innowacyjnych technologii dekarbonizacyjnych.

– Kolej to jeden z najbardziej ekologicznych środków transportu, ale by mogła pełnić większą rolę w procesie dekarbonizacji, potrzebne są zmiany systemowe. Partnerstwo z Wydziałem Prawa UW to krok w stronę opracowania konkretnych, prawnie wykonalnych rozwiązań – podkreśla dr Alan Beroud, prezes zarządu PKP S.A.

Skuteczniejsze korzystanie z funduszy klimatycznych

Wspólna inicjatywa zakłada również analizę projektowanych przepisów dotyczących finansowania inwestycji kolejowych z funduszy klimatycznych. Jej efektem mają być rekomendacje zmian legislacyjnych, które umożliwią skuteczniejsze i szybsze inwestowanie w zeroemisyjne rozwiązania transportowe.

– Dzięki naszej wiedzy z zakresu prawa energetycznego, ochrony środowiska i finansowania transformacji energetycznej możemy realnie przyspieszyć zmiany w transporcie kolejowym. Cieszymy się, że nasz wydział może wspierać PKP w tym ważnym procesie – mówi prof. Sławomir Żółtek, dziekan Wydziału Prawa i Administracji UW.

Raport o strategii zrównoważonego rozwoju transportu

Pierwszym rezultatem współpracy będzie ekspercki raport, który może stać się punktem wyjścia dla przyszłych decyzji legislacyjnych i strategicznych w zakresie zrównoważonego rozwoju transportu w Polsce.

Fot. PKP SA

Źródło i cała informacja: PKP S.A.

Artykuł Kolej na zielone tory rozwoju. PKP i UW wspólnie dla transformacji sektora pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

Kariera szpiega, lekarza czy polityka? Na platformie edukacyjnej AZIR znajdziesz odpowiedź na to pytanie

Przemysław Gruz — Thu, 08 Oct 2020 10:45:51 +0000

Praca agenta wywiadu to niekoniecznie pościgi i strzelaniny. Przede wszystkim liczy się pojęcie o świecie, szeroka wiedza ogólna i zdolności do analitycznego myślenia – mówi na platformie edukacyjnej Akademia Zarządzania i Rozwoju (azir.edu.pl) Marcin Faliński, emerytowany podpułkownik Agencji Wywiadu, autor książek o tematyce szpiegowskiej. O zaletach studiów medycznych opowiada natomiast dr hab. n. med. Jarosław Pinkas, Główny Inspektor Sanitarny. Co sprawiło, że studia historyczne stały się „kuźnią” elit politycznych III RP, a kierunek ten kończyli m.in. byli premier oraz prezydent – tego można się zaś dowiedzieć z miniwykładu dla AZiR Tadeusza Cegielskiego, profesora Uniwersytetu Warszawskiego, absolwenta historii na tej uczelni.

Na stronie azir.edu.pl można bezpłatnie oglądać m.in. nagrane specjalnie dla Akademii wypowiedzi ludzi sukcesu, wspominających swoje studia, udzielających rad co do ich wyboru, a także dzielących się refleksjami dotyczącymi swojej kariery.

Choć spektakularne filmy o Agencie 007 składają się z wielu podkoloryzowanych lub wręcz fikcyjnych elementów, zawierają też fragmenty rzeczywiście odwzorowujące życie oficera wywiadu: częste podróże, nawiązywanie licznych znajomości czy zbieranie tajnych informacji, cennych dla konkurujących ze sobą państw. – Praca w Agencji Wywiadu to jednak dużo więcej – zapewnia Marcin Faliński, prawdopodobnie jeden z najbardziej znanych byłych tajnych agentów w Polsce, autor książek szpiegowskich pt. „Operacja Singe” czy „Operacja Rafael”. Niezależnie od specjalizacji i roli w Agencji, swój rozwój w tym kierunku należy rozpocząć już w liceum i rozwijać wiedzę ogólną, a zwłaszcza skupić się na językach obcych. Z kolei na studiach można się już pokusić o wzięcie udziału w rekrutacji. Co zrobić i jak dołączyć do najlepszych, by służyć ojczyźnie niczym James Bond? O szczegółach tej wyjątkowej ścieżki kariery opowiada w nagraniu dla Akademii Zarządzania i Rozwoju Marcin Faliński, absolwent Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego: https://azir.edu.pl/wyklad/agent-wywiadu-wszechstronnosc-i-jezyki-obce/.

Z kolei Jarosław Pinkas, Główny Inspektor Sanitarny, absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie i przedstawiciel 4 różnych specjalizacji, w wypowiedzi dla azir.edu.pl zapewnia, iż możliwości rozwoju w zawodzie lekarza są niemal nieograniczone. Przyznaje, że zgodnie z powszechną opinią, studia medyczne faktycznie nie należą do łatwych. Aby zostać lekarzem niezbędne są ogromne pokłady motywacji oraz cierpliwości, a także świetna organizacja, wytrzymałość i pracowitość. Jarosław Pinkas podkreśla jednak również olbrzymie zalety studiów medycznych, które osobom naprawdę zafascynowanych takim kierunkiem rozwoju zrównoważą wszelkie niedogodności. – Te studia powodują, że człowiek jest zachłyśnięty, zafascynowany tym, co robi – mówi. Jak dodaje, gwarantują one absolwentom ogromną satysfakcję. Dlaczego? O tym można się przekonać słuchając wypowiedzi dla AZiR: https://azir.edu.pl/wyklad/studia-medyczne-daja-ogromne-poczucie-satysfakcji/.

– Gdy robię przegląd kadry Ministerstwa Spraw Zagranicznych np. w pierwszym okresie III RP, to są to moi koledzy, którzy również studiowali historię – mówi natomiast w wypowiedzi dla Akademii Zarządzania i Rozwoju Tadeusz Cegielski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, absolwent historii. Słuchając jego wykładu ciężko oprzeć się wrażeniu, że stereotyp o studiach historycznych jest absolutnie mylny, a kierunek ten kryje w sobie ogromny potencjał. – Studia historyczne dawały wykształcenie, uczyły myślenia analitycznego, krytycznego. Uczyły krytyki informacji, jaka do nas napływa, przetwarzania tej informacji, pisania tekstów, a jeszcze na dodatek dawały niesłychanie szerokie horyzonty – wymienia jednym tchem zalety swojego macierzystego kierunku profesor historii Uniwersytetu Warszawskiego.

Choć dla przyszłego polityka oczywisty może wydawać się wybór studiów politologicznych lub dyplomatycznych, Tadeusz Cegielski podkreśla, że za jego czasów wielu przyszłych decydentów preferowało właśnie historię. Jego zdaniem to wybór zaskakujący, lecz, jak się okazuje po zgłębieniu poruszanych zagadnień i poznaniu umiejętności przekazywanych na tym właśnie kierunku, zupełnie racjonalny. Jakie inne anegdoty i porady przytacza w swojej wypowiedzi dla Akademii Tadeusz Cegielski? Co sprawiło, że studia historyczne stały się „kuźnią” elit politycznych III RP, a kierunek ten kończyli m.in. byli premier oraz prezydent – o tym wszystkim w wykładzie: https://azir.edu.pl/wyklad/historia-nie-byla-dla-mnie-pierwszym-wyborem-ani-nawet-drugim-czy-trzecim/.

Innowacyjna, cyfrowa forma Akademii gwarantuje możliwość korzystania z jej zasobów wszystkim osobom z dostępem do Internetu, niezależnie od miejsca zamieszkania czy szkoły, do której uczęszczają.

Patronem strategicznym Akademii Zarządzania i Rozwoju jest Żabka Polska. Patronat medialny nad AZiR objęły: dziennik Polska The Times, Agencja Informacyjna oraz portale: naszemiasto.pl, naszahistoria.pl, raportCSR.pl, podlasie24.pl.

Więcej informacji na azir.edu.pl.

Kontakt:

akademia@azir.edu.pl

Artykuł Kariera szpiega, lekarza czy polityka? Na platformie edukacyjnej AZIR znajdziesz odpowiedź na to pytanie pochodzi z serwisu RAPORT CSR.