W marcu 1776 roku ukazała się pierwsza polska powieść z elementami fantastyki – „Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki” biskupa Ignacego Krasickiego. Dziś, 250 lat później, przypominamy tę datę jako symboliczny początek polskiej fantastyki i okazję, by spojrzeć na drogę, jaką przeszła nasza wyobraźnia: od oświeceniowych powiastek, przez wizje Stanisława Lema, aż po globalny sukces „Wiedźmina”.

Rok 2026 chcemy przeżyć jako czas świadomego świętowania dorobku twórców, którzy na trwałe wpisali się w polską kulturę. Wspominamy dzieła Jerzego Żuławskiego, Stefana Grabińskiego, Stanisława Lema czy Janusza A. Zajdla, ale patrzymy także na autorów współczesnych – takich jak Jacek Dukaj i Andrzej Sapkowski. Polska fantastyka to dziś nie tylko literatura, lecz także komiksy, filmy, gry oraz bardzo aktywne środowisko fanów.

Realizacja akcji „250 lat polskiej fantastyki” jest możliwa dzięki zaangażowaniu wielu instytucji i partnerów

Partnerem strategicznym została Polska Fundacja Fantastyki Naukowej – organizacja, która od lat promuje fikcję naukową i wspiera dialog na styku literatury oraz nauki. Do grona partnerów dołącza miesięcznik „Nowa Fantastyka”, najstarsze polskie pismo poświęcone fantastyce, miejsce debiutów wielu uznanych autorów gatunku. Partnerem obchodów jest także Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego. Za stronę produkcyjną programów i podcastów odpowiada Endframe Media, zespół specjalistów z branży mediów i nowych technologii.

Niezwykle ważnym elementem jubileuszu będzie obecność polskiej fantastyki w mediach internetowych

Trzy popkulturowe kanały YouTube – „Piotr Gociek Zaprasza”, „Otwarte Komiksy” oraz „Się Zobaczy” – przygotowują cykl materiałów poświęconych historii i przyszłości gatunku. Tomasz Kołodziejczak, Łukasz Adamski i Piotr Gociek przypomną najważniejsze książki, komiksy i filmy, a także wskażą tytuły, po które warto sięgnąć po raz pierwszy lub wrócić do nich z nowej perspektywy.

Już teraz zapraszamy do obejrzenia pierwszych premier. Na kanale „Otwarte Komiksy” Tomasz Kołodziejczak przedstawia materiał „10 polskich komiksów fantastyczno-naukowych, które musisz przeczytać”, zaś na kanale „Piotr Gociek Zaprasza” czeka odcinek „250 lat polskiej fantastyki. Od Krasickiego do Dukaja”. To dopiero początek całorocznych obchodów, w ramach których będziemy wracać do klasyki i odkrywać mniej znane, ale ważne karty polskiej fantastyki.

Kanał „Otwarte Komiksy” Tomasza Kołodziejczaka:
„10 polskich komiksów fantastyczno-naukowych, które musisz przeczytać!”.
https://www.youtube.com/watch?v=T3l4RMvKD44

Kanał „Piotr Gociek Zaprasza”:
„250 lat polskiej fantastyki! Od Krasickiego do Dukaja”.
https://www.youtube.com/watch?v=ET_QmVyFi4Q

Źródło: Fundacja im. XBW Ignacego Krasickiego