Ekonomistka zwraca także uwagę na nierówności płacowe w obrębie tych samych grup zawodowych. W sferze budżetowej (w sektorze finansów publicznych) osoby o porównywalnych kwalifikacjach – doświadczeniu i wykształceniu – często otrzymują kilkukrotnie mniejsze wynagrodzenie z powodu niewłaściwie skomponowanych mnożnikowych kryteriów budżetowych. Problemem w sektorze gospodarczym jest niski poziom płac w zestawieniu z relatywnie wysoką płacą minimalną, co stanowi istotne obciążenie dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz może prowadzić do redukcji zatrudnienia. Ekonomistka podkreśla, że rynek pracy zmienia się także w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji (AI), co w przyszłości może skutkować ograniczeniem liczby miejsc pracy.

– Odpowiedź na pytanie, jak wiązać wzrost wynagrodzeń ze wzrostem gospodarki jest trudna, dlatego że nie ma kompleksowej, jednoznacznej odpowiedzi. Ona jest złożona, ponieważ zależy od wielu czynników, od tego jak się rozwijamy. A rozwijamy się optymalnie w stosunku do tego, co się dzieje na świecie i w Unii Europejskiej, w której te problemy są bardzo zaostrzone, a gospodarka jest w stagnacji. My musimy dostosować się do uwarunkowań wymuszonych wojną w Ukrainie czy problemów celnych oraz przyszłych problemów Unii Europejskiej, które dotyczą między innymi kosztów energii i cen związanych z polityką energetyczną, problemu Mercosur, planowanych nowych podatków nakładanych w Unii Europejskiej, mających zwiększyć poziom tzw. dochodów własnych Unii, wydatków w przemyśle obronnym. Na tle „europejskim” Polska radzi sobie całkiem dobrze, ale radzi sobie dobrze właśnie dzięki Wam – przedsiębiorcom – mówi prof. Elżbieta Chojna-Duch.

Artykuł Prof. Elżbieta Chojna-Duch : Polska sobie dobrze radzi – ale dzięki przedsiębiorcom pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

W ocenie prof. Litwiniuka, tempo wzrostu wynagrodzeń jest relatywnie wysokie, a ich średni poziom – liczony według parytetu siły nabywczej – wzrósł z około 63 proc. średniej unijnej w 2012 r. do 74 proc. w 2023 r. W okresie popandemicznym dynamika kosztów wynagrodzeń była wyjątkowo wysoka i oderwana od wzrostu produktywności, co przyczyniło się do presji inflacyjnej.

Profesor Litwiniuk zauważa, że dynamika wzrostu wynagrodzeń obecnie wyhamowuje i zbliża się do poziomu wzrostu produktywności. Jego zdaniem, rosnąca płaca minimalna i waloryzacja stawek w dolnych widełkach płacowych, przy jednoczesnych ograniczeniach budżetowych w górnych przedziałach, skutkuje spłaszczaniem struktury wynagrodzeń. Potrzebne są więc rozwiązania, które pozwolą utrzymać uzasadnione zróżnicowanie wynagrodzeń.

– W zestawieniu tempa wzrostu wynagrodzeń i wzrostu wydajności czy produktywności pracy, w idealnym modelu oba te czynniki powinny postępować w podobnym tempie. U nas przez ostatnie kilkanaście lat w miarę tak było. Okres pandemiczno-postpandemiczny troszeczkę zburzył prawidłowości, które rządziły tym procesem. Przy czym, według danych Eurostatu za rok 2024, Polska, Irlandia i Rumunia znajdowały się wśród trzech krajów Unii Europejskiej charakteryzujących się najszybszym wzrostem godzinowej wydajności pracy. I ta wydajność w latach 2010–2024 w Polsce zwiększyła się w ujęciu realnym o blisko 45 proc., podczas gdy średnia unijna wynosiła 11,3 proc. To ogromny postęp – mówi prof. Przemysław Litwiniuk.

Artykuł Prof. Przemysław Litwiniuk: Gońmy Zachód, ale uważajmy na poziom inflacji pochodzi z serwisu RAPORT CSR.