Brak twardych zapisów o paliwach kopalnych

Po intensywnych negocjacjach delegacje uczestniczące w COP30 przyjęły porozumienie, które nie zawiera bezpośrednich odniesień do paliw kopalnych. To rozczarowujący wynik dla ponad 80 państw – w tym Wielkiej Brytanii i Unii Europejskiej – zabiegających o wyznaczenie globalnego kierunku szybszego odchodzenia od ropy naftowej, węgla oraz gazu.

Z kolei kraje o gospodarce opartej na wydobyciu ropy argumentowały, że wciąż muszą korzystać z dostępnych zasobów, aby utrzymać tempo rozwoju. Przedstawiciele Arabii Saudyjskiej podkreślali, że każde państwo ma prawo samodzielnie określać swoją drogę klimatyczną, zgodnie z uwarunkowaniami i potrzebami gospodarki.

Obrady COP30 zakłóciła demonstracja rdzennych mieszkańców protestujących przeciwko sprzedaży lasów. Dalsza część tekstu jest pod filmem Guardian News

ONZ alarmuje o braku postępów, USA mówią o oszustwie

Szczyt odbył się w momencie, gdy ONZ jednoznacznie wskazuje, że dotychczasowe wysiłki na rzecz ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Mimo to ostateczny dokument wzywa jedynie do dobrowolnego przyspieszenia działań na rzecz redukcji wykorzystania paliw kopalnych, bez narzucenia konkretnych zobowiązań.

W tym roku po raz pierwszy Stany Zjednoczone nie wysłały delegacji. To konsekwencja decyzji prezydenta Donalda Trumpa o wycofaniu kraju z porozumienia paryskiego oraz jego wielokrotnych twierdzeń, że zmiany klimatu są „oszustwem”.

Rozmowy bez przełomu, ale też bez odwrotu

Choć brak nowych ambitnych celów rozczarował część krajów, wiele z nich podkreślało, że sam fakt osiągnięcia porozumienia jest pozytywny – zwłaszcza że nie cofnięto wcześniejszych ustaleń klimatycznych.

Jednocześnie Brazylia, gospodarz szczytu, spotkała się z krytyką dotyczącą swoich planów rozpoczęcia eksploracji ropy u ujścia Amazonki.

Mieszane reakcje państw uczestniczących

Indie uznały porozumienie za „znaczące”, podkreślając, że stanowi ono krok w kierunku globalnej współpracy. Odmienne stanowisko wyraziła grupa reprezentująca 39 małych państw wyspiarskich i zagrożonych podnoszeniem poziomu mórz. Dokument określiła jako „niedoskonały”, choć – jak podkreślono – wciąż dający nadzieję na pewien postęp.

Finansowanie i ochrona lasów tropikalnych

Jednym z głównych wątków szczytu okazało się wsparcie finansowe dla krajów rozwijających się, które zmagają się ze skutkami zmian klimatu. Uroczyste ogłoszenie nowego funduszu Tropical Forests Forever Facility stało się jednym z najważniejszych sukcesów Brazylii jako gospodarza rozmów.

Ponad 90 państw opowiedziało się także za opracowaniem globalnej „mapy drogowej” na rzecz ograniczenia wylesiania, co ma w przyszłości stać się jednym z kluczowych elementów międzynarodowej polityki klimatycznej.

Z relacji medialnych, w tym BBC wynika, że dwa tygodnie rozmów były momentami chaotyczne. W toaletach brakowało wody, miejsce obrad zalały ulewne burze, a delegaci z trudem radzili sobie w gorących, wilgotnych pomieszczeniach.

Polska delegacja o sprawiedliwej transformacji

Jak informowało Ministerstwo Klimatu i Środowiska, podczas COP30 delegacja polska skupiała się na negocjacjach dotyczących sprawiedliwej transformacji oraz na działaniach wspierających globalne wysiłki w zakresie ochrony klimatu i przeciwdziałania dezinformacji. Wskazywała, że realizacja celów klimatycznych musi uwzględniać sytuację pracowników sektorów węglowych, paliwowych i motoryzacyjnych, a także koszty ponoszone przez gospodarstwa domowe. Transformacja powinna zapewniać dostęp do stabilnych miejsc pracy, przystępnej cenowo energii oraz ochronę przed ubóstwem energetycznym.

Na podstawie m.in. BBC, Reuters, The Guardian, Ministerstwo Środowiska i Klimatu, YouTube.

To też może Cię zainteresować

Islandia alarmuje: grozi nam nowa epoka lodowa. AMOC zagraża bezpieczeństwu

Artykuł COP30. Szczyt klimatyczny bez nowych zobowiązań wobec paliw kopalnych pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

UE na COP30: ambicje klimatyczne i globalne przywództwo

Przed rozpoczęciem szczytu klimatycznego COP30 w Belém w Brazylii Komisja Europejska, Parlament Europejski i Rada UE zapowiedziały, że Unia podtrzyma swoje zaangażowanie w globalną politykę klimatyczną. UE chce wspierać ambitne działania innych państw, szczególnie najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu.

W opinii Bogdana Rzońcy, posła do Parlamentu Europejskiego z Prawa i Sprawiedliwości, takie przywództwo może jednak obciążać unijną gospodarkę i na COP30 powinno nastąpić urealnienie celów.

Dalsza część tekstu jest pod materiałem filmowym

10 listopada 2025 roku w Belém rozpoczęła się 30. konferencja klimatyczna ONZ (COP30). Do 21 listopada światowi liderzy, naukowcy i organizacje społeczne dyskutują o działaniach koniecznych, by zatrzymać wzrost globalnej temperatury do 1,5°C zgodnie z porozumieniem paryskim. Ważnym elementem są również nowe krajowe wkłady (NDC) i rozliczenie postępów finansowych z COP29.

– Myślę, że na szczycie COP30 w Brazylii nastąpi urealnienie wszystkich postulatów związanych z polityką klimatyczną. Donald Trump zapowiada, że będzie szukał gazu i otwierał nowe kopalnie. Chiny robią to samo, więc świat energetycznie nam ucieka. Uważam, że na tym szczycie trzeba popatrzeć na to, jakie są cele polityki klimatycznej i w jaki sposób Unia traci swoją pozycję w światowym udziale PKB. Myślę, że znajdą się tam tacy politycy, którzy będą o tym bardzo wyraziście mówić, bo to jest potrzeba chwili – mówi agencji Newseria Bogdan Rzońca, poseł do Parlamentu Europejskiego z Prawa i Sprawiedliwości.

Nowe cele w redukcji emisji

5 listopada Rada UE zatwierdziła zaktualizowany NDC (Nationally Determined Contributions – zobowiązania państw do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych)dla Unii Europejskiej. Dokument potwierdza cel redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 proc. netto do 2030 roku. Wprowadzono także nowy orientacyjny cel na 2035 rok – ograniczenie emisji o 66,25–72,5 proc. względem 1990 roku.

Przesłanie jest jasne: UE zamierza utrzymać kurs i kontynuować globalne działania na rzecz klimatu.

W rezolucji Komisji Środowiska, Klimatu i Bezpieczeństwa Żywności z 23 października europosłowie podkreślają konieczność dalszego wyznaczania ambitnych celów, ale także zapewnienia konkurencyjności europejskiej gospodarki.

– Jeśli mamy do czynienia z upadkiem firm i ze słabymi wynikami gospodarczymi, to znaczy, że Unia traci pozycję konkurencyjną względem Stanów Zjednoczonych i Chin, wobec tego trzeba popatrzeć na to inaczej. Wszyscy jesteśmy za czystym powietrzem i czystą wodą, ale też musimy pamiętać, że gdzieś trzeba pracować (…). Jeśli będziemy mówić tylko o klimacie, to będziemy mieć do czynienia z upadkiem i z dużą niechęcią do władz Unii Europejskiej – podkreśla europarlamentarzysta.

Debata o polityce klimatycznej: gospodarka kontra ambicje redukcyjne

W rezolucji przed COP30 posłowie apelują o zwiększenie globalnych wysiłków na rzecz redukcji emisji i objęcie działaniami wszystkich sektorów: transportu drogowego, żeglugi, rolnictwa, tekstyliów, turystyki, a także obronności. Wskazują również na konieczność uwzględnienia wpływu konfliktów zbrojnych na klimat.

– Unia się cieszyła z tego, że ma pierwsze miejsce w ochronie klimatu na świecie. To wychodzi nam bokiem, mówiąc kolokwialnie, więc teraz trzeba na szerszą skalę – i taka okazja jest właśnie w Brazylii – powiedzieć o tym, że jeśli mamy naprawdę chronić klimat na całej kuli ziemskiej, to róbmy to razem. Może niech więcej celów klimatycznych realizują w Ameryce Południowej, w Stanach i gdzie indziej. My w Unii Europejskiej nie zbawimy świata, jeśli nawet wyłączymy wszystkie źródła emisyjności. Poza tym to wyłączenie wiązałoby się z dramatem gospodarczym – uważa Bogdan Rzońca.

Dane EDGAR pokazują, że w 2024 roku UE odpowiadała za 5,95 proc. globalnych emisji gazów cieplarnianych. Stany Zjednoczone za 11,11 proc., a Chiny – za 29,20 proc.

Niemieckie samochody a europejska polityka klimatyczna

Coraz więcej głosów w Unii kwestionuje tempo i zakres polityki klimatycznej. Zdaniem Bogdana Rzońcy presja ta będzie narastać.

– Niemiecki przemysł motoryzacyjny naciska na swoje środowisko polityczne, żeby się wycofać z zakazu produkcji silników spalinowych i to, zdaje się, nastąpi. (…) Dochodzi do świadomości mainstreamu Unii Europejskiej (…), że prowadzenie polityki klimatycznej w takim zakresie i w takim tempie osłabia naszą światową konkurencyjność – tłumaczy poseł.

Finansowanie klimatyczne UE: miliardy na wsparcie krajów rozwijających się

W ramach przygotowań do COP30 Rada UE poinformowała, że w 2024 roku Unia i jej państwa członkowskie przeznaczyły 31,7 mld euro ze środków publicznych na finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu – o 3 mld więcej niż rok wcześniej. Dodatkowo zmobilizowano 11 mld euro z sektora prywatnego, aby wspierać kraje rozwijające się w redukcji emisji i adaptacji do zmian klimatu.

Źródlo i cala informacja: Newseria Biznes

Te teksty też mogą Cię zainteresować

Czysty Ład Przemysłowy i Omnibus KE – co z nich wynika? [ANALIZA]

Inicjatywa Realizmu Klimatycznego. Nowa strategia USA w kwestii zmian klimatu?

Artykuł UE ma ambicje klimatyczne, ale jej wyśrubowane cele są pod presją pochodzi z serwisu RAPORT CSR.

O sprawie jako pierwsza doniosła niedawno BBC. Za nią podjęły temat inne światowe media, jak choćby New York Post. Droga ma usprawnić transport dla ponad 50 tysięcy uczestników, w tym światowych przywódców.

Zrównoważony rozwój czy hipokryzja?

Władze stanu Pará określają autostradę jako „zrównoważoną ekologicznie”, wskazując na planowane przejścia dla zwierząt, ścieżki rowerowe i oświetlenie solarne. Jednak organizacje ekologiczne oraz lokalni mieszkańcy są oburzeni. Amazonia pełni kluczową rolę w pochłanianiu dwutlenku węgla i ochronie bioróżnorodności. Krytycy budowy drogi uważają,  stoi ona w sprzeczności z głównym celem szczytu – ratowaniem klimatu.

Przecięty ekosystem i zagrożenie dla zwierząt

BBC przytacza m.in. opinie dr Silvii Sardinhy, która jest weterynarzem i badaczką z uniwersyteckiego szpitala dla zwierząt i która podkreśla negatywne skutki dla fauny. Jej zespół zajmuje się rehabilitacją dzikich zwierząt, które często padają ofiarą działalności człowieka. Nowa autostrada ograniczy im dostęp do naturalnych siedlisk, co wpłynie na ich zdolność do rozmnażania i przetrwania. Zdaniem badaczki, zwierzęta lądowe nie będą mogły przedostać się na drugą stronę, co zmniejszy ich terytorium i możliwości adaptacyjne.

Droga pozostawia dwa odłączone obszary chronionego lasu. Naukowcy obawiają się, że spowoduje to fragmentację ekosystemu i zakłócenie przemieszczania się dzikich zwierząt.

A część mieszkańców regionu obawia się, że rozwój infrastruktury spowoduje coraz większe wylesianie i pozbawi ich środków do życia, takich jak zarobek ze zbieractwa jagód acai.

Dalsza część tekstu jest pod filmem

Nie tylko autostrada

Budowa autostrady to część większego projektu modernizacji Belém, obejmującego m.in. rozbudowę lotniska, budowę nowych hoteli i portu, a także utworzenie 500-hektarowego parku miejskiego. Zwolennicy inwestycji, tacy jak Adler Silveira, sekretarz ds. infrastruktury, twierdzą, że COP30 pozostawi po sobie dziedzictwo dla miasta i jego mieszkańców.

BBC pokazuje też drugą stronę medalu. Inwestycję popierają lokalni przedsiębiorcy z Belém. Przytacza przykład właściciela stoiska z butami czy właściciela straganu z amazońskimi ziołami, którzy mają  nadzieję, że autostrada i planowana poważna rozbudowa lotniska poprawią życie społeczności.

Szczyt w Amazonii, więc wycinamy

Prezydent Brazylii zapowiada, że COP30 będzie „szczytem w Amazonii, a nie tylko o Amazonii”. Organizatorzy liczą na podjęcie konkretnych decyzji dotyczących ochrony klimatu. Jednak krytycy wskazują na sprzeczność między ekologicznymi deklaracjami a działaniami, które prowadzą do dalszego wylesiania.

Co istotne, władze stanu Pará promowały pomysł budowy autostrady już w 2012 r., ale projekt był wielokrotnie odkładany ze względu na obawy związane z ochroną środowiska. Obecnie wskrzeszono lub zatwierdzono wiele projektów infrastrukturalnych mających na celu przygotowanie miasta do szczytu COP.

[KOMENTARZ]

W mediach i na portalach społecznościowych rozlała się fala głosów oburzenia i kpin z inwestycji, przetykana słowem „hipokryzja”. Sprawa ma jednak głębszy wymiar. Widzimy bowiem paradoksalne zderzenie dwóch trendów. Pierwszym jest dążenie władz Brazylii do industrializacji wielu terenów. Dzięki temu ma nastąpić podnoszenie poziomu życia mieszkańców. Drugim jest dążenie do ochrony klimatu m.in. poprzez ograniczanie konsumpcji społeczeństw i ochrony środowiska.

Lokalne władze od 2012 r. zabiegały o industrializację stanu Pará, czemu na przeszkodzie stały kwestie środowiskowe. Szczyt poświęcony kwestiom środowiskowym dał okazję aby przełamać środowiskową barierę. Uczestnicy szczytu będą omawiać ochronę Amazonii spoglądając na Amazonię dzięki wyrębowi części lasów Amazonii. Będą mówić o nadmiernej eksploatacji i ograniczaniu konsumpcji w regionie, który chce więcej konsumować.

Tylko czy wolno ludziom Zachodu tak łatwo natrząsać się z budowy autostrady i towarzyszących obiektów? Bo Zachód już dawno pozamykał szczątki swych pierwotnych lasów w parkach narodowych. Również dzięki temu korzysta z wszelkich dobrodziejstw cywilizacji. W Europie jedyną pierwotną puszczą jest Puszcza Białowieska, mały skrawek na mapie Starego Kontynentu. Czy Brazylijczycy mają się wyrzec industrializacji, łatwiejszego dostępu do szkół, szpitali, do przemysłu turystycznego w imię ochrony klimatu, którego nieskazitelnością chcą się cieszyć ludzie Zachodu?

Władze stanowe podkreślają, że autostrada będzie miała przejścia dla zwierząt i będzie korzystać z paneli fotowoltaicznych. Jednak paradoksy związane ze zderzeniem dwóch trendów i tak rozciągną rozległy cień dwuznaczności nad COP30. Bo pewnie padną kolejne pytania, na przykład czy uczestnicy dojadą na szczyt samochodami elektrycznymi? Takie pytania może i są demagogiczne, lecz jak ktoś nawołuje tzw. zwykłych ludzi do ograniczania podróży lotniczych i chce zwalczać samochody spalinowe, to niech się nie dziwi, że jest pytany o dawanie osobistego przykładu.

To też może Cię zainteresować:

Ustawa o przestrzeni i rewolucja w ochronie klimatu. Spotkanie w Biurze RPO

Artykuł COP30: Wycięto lasy w Amazonii aby zbudować drogę na klimatyczny szczyt [+komentarz] pochodzi z serwisu RAPORT CSR.